NAIZ

Tortura jasan eta ozen salatu zuen Susana Atxaerandio gasteiztarra zendu da

Torturaren aurkako borrokan ahots garrantzitsua izan dena itzali da. 2002. urtean tortura latzak pairatu zituen Susana Atxaerandiok Guardia Zibilaren partetik eta hil arte horren lekukotasuna eman du.

Susana Atxaerandio, eskubian Torturaren Aurkako Taldearen agerraldi batean 2004an, Unai Romanorekin batera.
Susana Atxaerandio, eskubian Torturaren Aurkako Taldearen agerraldi batean 2004an, Unai Romanorekin batera. (Andoni Canellada | Foku)

Azken bi hamarkadotan torturaren salaketa publikoan erreferentzia bilakatu den biktima bat hil da ostiral honetan: Susana Atxaerandio Alesanco gasteiztarra. Gaixotasun larri baten ondorioz zendu da. 

2002. urtean Guardia Zibilak atxilotu zuen, ETAren laguntzailea izatea leporatuz, eta tortura latzak egin zizkion. Atxaerandiok berak zehaztu zuenez, elektrodoak jarri zizkioten, kolpeak jasan zituen, biluztuarazi zuten komisaldegian... 

Jazotakoa kontatzearen beharra eta honek zekartzan onurei buruz hitz egin zuen hainbatetan: «Tortura bizirik iraun dugunontzat, izugarri zaila da inkomunikazio garaian gertatzen dena deskribatzea, eromenaren mugan dagoelako, erabateko irrazionaltasunarekin jolasean aritzen delako eta bere dimentsio guztietan sufrimenduan murgiltzen zaituelako. Inoiz bizi izan den esperientziarik bortitzena. Gogoratzeak, saihestezina den zerbait den zerbaitek, atzera pauso bat ematera behartzen zaitu, urrutitik ikustera, mentalki amildegi horretara itzultzeak mina jasanezina eragiten duelako. Berriro bizitzeak berriro ere zure bahitzaileen eskuetan babesgabetasun sentsazioa ekartzen du».

Espetxetik pasa ondoren, 2009an epaitu zuten beste hamar lagunekin batera, Araban eginiko sarekadak oinarri hartuta. Torturaren erabilera izan zen auziaren ardatz nagusia: inkomunikazio aldian aurpegia zeharo desitxuratu zioten Unai Romano zegoen auzipetuen artean. Azkenean espetxeratzerik ez zekarren zigor txikiak ezarri zitzaizkien, bi urte baino gutxiagokoak.

Torturaren aurkako konpromiso iraunkor horren barruan, Torturaren Aurkako Taldearen spot bat aurkeztu zuen Atxaerandiok Unai Romano berarekin batera. 2006an Elorrion ospatutako Torturatuen I. Batzarraren adierazpena irakurri zuen Edorta Jimenezekin batera. Zenbait agerraldi eta epaiketetan bere lekukotasuna emana du. Orain hazten ari den Euskal Herriko Torturatuen Sarean hartu du parte. Eta duela urte erdi Egia Zorrek Gasteizen urriaren 12an egindako ekitaldiaren bultzatzaileetako izan zen, non Guardia Zibilaren desfileak torturaren biktimei eragiten zien mina gordin azaldu zuten.