GARA Euskal Herriko egunkaria

Irailaren 10eko protesta Euskal Herrian: itxaropenaren eta zuhurtziaren artean

Aste batzuk daramatzate herritarrek sare sozialetan François Bayrouk iragarritako murrizketen kontra sindikatuetatik kanpo mobilizatzeko deiak zabaltzen, irailaren 10ean «dena blokeatzeko» gonbita eginez. MEDIABASKek tenperatura hartu dio tokiko paisaia militanteari.

Txaleko horien mobilizazioa Miarritzeko ordainlekuan 2018an. (Isabelle MIQUELESTORENA)

«Herri konfinamendua», Estatu frantsesaren «erabateko geldialdia». Lidergorik eta pankartarik gabe, datorren irailaren 10erako blokeoaren deialdia indarra hartzen ari da Tiktok, Facebook eta X sareetan, François Bayrouk iragarritako aurrekontu austeritateak eragindako haserre bizia tarteko. Marko sindikaletik at sortua, frantses nazionalismoa du jatorri mugimenduak; eskuin muturrari lotutako esparru sindikal orotatik kanpo sortua, jatorri subiranista frantsesa du mugimendu horrek. Hasiera batean eskuin muturrari lotutako webguneek zabaldu zuten deialdia, eta gero «txaleko hori» izan zirenek bultzatu zuten, eta kezka eragin du ezkerraren barnean. Bai frantziar Estatuan, bai Euskal Herrian, egitura sindikalek, oraingoz, itxarotea nahiago dute. Irailaren 1ean bilduko dira erakunde guztiak, «langileak abailtzen dituen aurrekontuari aurre egiteko» mobilizazioa antolatzeko, adierazi zuen Intersindikalak ohar batean. Christine Andrieux Solidaires Pays Basqueko idazkariak azaldu zuen «oinarriei galdetzen» ari direla. CGTk ere, Sandra Pereira-Ostanelen ahotik, onartu zuen «ez dagoela ezer erabakita».

CFDTren izenean, Mercedes Gracietek baieztatu zuen iraila beroa izango dela. «Aurrekontu plan hau atzerapen sozial onartezina da. Blokea egin beharko dugu. Ez sindikatuek bakarrik, baita gainerako gizarte zibilak ere», esan zuen.

Alde batera utzita uda ez dela batere testuinguru aproposa bilera egiteko, tentuz ibiltzeko bestelako arrazoiak ere badituzte, hala nola irailaren 10eko deialdia ernatu den ingurune erreakzionarioa. Tiktokeko “Essentiels” kontua, «Frantzia burujabea» aldarrikatzen duen erakundearena, mugimenduaren «iturburu» gisa identifikatu du Mediapartek. Ondorioz, ezinbestekoa da eskuin muturraren aurrean zuhurtziaz jokatzea.

DATA BAT, BESTERIK GABE

Alor politikoan, erreakzioak babesaren eta metodoarekiko behaketaren artean mugitzen dira. Thibaud Catte Alderdi Antikapitalista Berriaren tokiko ordezkari eta Herri Fronte Berriaren aldeko komiteko kidearen ustez, «deialdi honen argudioak zilegiak dira». Baina dataren aukeraketa eta timing estua kritikatu ditu: «Irailaren 10a data bat da beste batzuen artean, eraikuntza sindikalik gabe jalgia. Funtzionatzen badu, hobe. Funtzionatzen ez badu, bederen, mobilizatzeko gogoa badela erakutsiko du». Edonola ere, bere ustez, eskola-itzulera zaila izango da Gobernuarentzat.

PCF 64ko Jean-Patrice Bassano bat dator François Bayrouren neurriek herritarren artean sortu duten haserrearekin. Hala ere, pena du irailaren 10eko deialdiak ez duelako «protesta eduki osaturik». Haren ustez, greba sindikatuekin batera antolatu behar da, eta neurri zehatzak eskatuz: «Gutxieneko soldata 2.000 euroan, pentsioen erreformaren indargabetzea... Horrek elkartzen du».

AKATSIK EZ ERREPIKATZEKO

Peio Dufau diputatuak EH Bairen partez baino nahiago du bere izenean mintzatu, desberdintasun fiskalak kritikatu ditu: «Fortuna handien gaineko Zucmanen zerga, Cumcumen eskandalua -Frantziako Estatuari garesti ateratzen ari zaion zerga iruzurra- eta gainirabaziak zergapetzeko borondate politiko eza direla eta, herritarrak nazkatu dira». Diputatu abertzalearen aburuz, «dirua egon badago, bilatu besterik ez da egin behar».

Irailaren 10a hurrengo hilabeteetako giro politikoaren adierazle izango da. Dufauk sindikatuen eta «txaleko horien» borroken arteko «konbergentzia» espero du, baina Cattek dio ezkerreko militanteen zati batek ez duela egin nahi «duela zazpi urte egin genuen akats bera». Une hartan, mesfidantza zela eta, ezkerreko erakunde politiko ezberdinak eta sindikatu batzuk mobilizazioetatik kanpo geratu ziren. 2025ean gauza bera dago jokoan.