Matisse Mendilahatçou-Goizeder Taberna (Mediabask)

Baskunes Katolika: Euskal Herriko komunitate katoliko tradizionalista berria

Baskunes Katolikak Nafarroako erregeei buruzko hitzaldia antolatuko du bihar Senperen. Hitzaldien, erromesaldien eta txangoen bidez, fedea, memoria eta euskal nortasuna uztartzen dituen ikuspegia sustatu nahi omen du duela gutxi sortu mugimendu katoliko kontserbadorearekin lotu izan den talde honek.

 Abuztuaren amaieran, Baskunes Katolikako kide batzuk Biriatuko Kalbario mendian bildu ziren otoitz egiteko.
Abuztuaren amaieran, Baskunes Katolikako kide batzuk Biriatuko Kalbario mendian bildu ziren otoitz egiteko. (Patxi BELTZAIZ)

«Kristau bat bakarrik dagoenean arriskuan dagoen kristau bat baino ez da, bat egin gurekin, euskal herritarra!». Hori da Baskunes Katolika taldearen Instagram kontuan argitaratutako mezua. Lehen argitalpena 2025eko abendukoa da. Publiko orokorrarentzat ezezaguna den arren, elkarte honek hainbat hilabete daramatza bere jarduerak Euskal Herrian garatzen.

Abuztuaren 30ean Senperen egingo duen hurrengo konferentziaren gaia haren interesgune nagusietako bat ilustratzen du: Nafarroako historia. Bere argitalpenetan, elkarteak maiz aipatzen du Nafarroako Erresuma edo bertako Erdi Aroko agintariak, antzinako erresumari lotutako ikurrak eta banderak behin eta berriz erabiliz. Ikuspegi hori «euskal-nafar kultura» esamoldean ere islatzen da, kideek beren proiektua definitzeko erabiltzen dutena. 

Katoliko kontserbadoreak

Baskunes Katolika nagusiki ekimen erlijioso eta kultural gisa aurkezten bada ere, hainbat elementuk tradizioari eta sustraitzeari lotutako mugimendu katoliko kontserbadoreen testuinguru zabalenean kokatzen dute. Sare sozialetan, elkarteak gertutik jarraitzen ditu Academia Christiana, SOS Calvaires, Notre-Dame de Chrétienté eta antzeko hainbat komunitate. 

Academia Christiana-ren argitalpen batzuetan aipatzen da. Mugimendu hori 2013an sortu zen, eta gazte katolikoentzako prestakuntza-gune gisa aurkezten da. «Sustraitzea», «guztion ongia» eta «hezkuntza integrala» bezalako nozioak defendatzen ditu, eta urtero ehunka parte-hartzaile biltzen dituen udako unibertsitatea antolatzen du.

Akademia Christiana maiz kritikatzen da, hizlarien artean katolizismo tradizionalistaren eta eskuin identitarioaren figurak daudelako. Hainbat komunikabidek eskuin muturreko mugimendu katolikoaren barruan sartzen dute. Erakundeak baztertu egiten du karakterizazio hori, eta hezkuntzarako eta kultura-transmisiorako mugimendu gisa aurkezten du bere burua. 

Historia

Sare sozialetan egindako argitalpenetan, Baskunes Katolikak bere ekitaldiak nabarmentzen ditu nagusiki: txangoak, otoitz-taldeak, hitzaldi historikoak, erromesaldiak eta Euskal Herriko iparraldean zein hegoaldean antolatutako erlijio- eta kultura-intereseko lekuetara egindako bisitak. 

Hezkuntza holistikoa ere jorratzen du, jarraitzaileen arabera, pertsona bere osotasunean hartzen duena: gorputza, arima, burua eta eskuak. Taldeak dioenez, bere helburua «jendea eskualdeko historiara, filosofiara eta politikara hurbiltzea da, baita Europakora ere. Horrek aukera ematen digu etorkizunari forma emango dioten erabaki zuzenak hartzeko». Gainera, «etorkizunerako baliagarriak diren trebetasunak eskuratzeko eta iraganarekin eta tradizioekin berriz konektatzeko jarduera praktikoak» eskaintzen dituzte.

Mediabaskek kontaktatu zituenean, arduradunek «adin guztietako talde» gisa deskribatu zuten, euskal-nafar kulturaren trukea eta transmisioa sustatzeko. Idatzizko truke labur honetan, ekimen hau «gure eskualdeko berezko esparru eta balio katolikoen» parte dela azaltdu dute. Kideek Euskal Herriko historia, tradizioak eta ondarea hobeto ulertzeko jarduerak eskaini nahi dituzte, eta, aldi berean, dimentsio espirituala landu. 

Transmisioa

Baskunes Katolikako buruzagiek ere nabarmendu dute haien ikuspegia ez dela politikoa. «Gure elkarteak ez du inolako helburu politikorik», diote. Topaketa eta transmisiorako gune gisa aurkeztu dute beren proiektua, euskal kulturarekiko eta fede katolikoarekiko interes komuna duten pertsonak biltzeko.

Bere argitalpenetako batek, hala ere, 2026ko Chartreserako (Eure-et-Loir) erromesaldi katoliko tradizionalistan egon zela adierazten du: «Baskunes Katolika han izan zen, elkarteko patroi San Frantzisko Xabierren babespean». Le Monde-k maiatzaren 29an argitaratutako artikulu batean jakinarazi zuenez, «eskuin-muturreko gazte katolikoen» bilera da.