Xabier Cabrera Muñoz

Desinformazioa: «influencer»-ek (ez guztiek) duten arriskua

Informazioaren aroan bizi gara, baina baita desinformazioaren aroan ere. Sare sozialen eztandarekin, influencer izenez ezagutzen diren pertsonek iritziak eta portaerak modelatzeko gaitasun handia irabazi dute. Hala ere, fenomeno horrek arrisku handiak dakartza berekin, bereziki pertsona horiek lantzen dituzten gaiei buruzko prestakuntzarik, gardentasunik edo erantzukizunik ez dutenean.

Gai konplexuei buruzko informazio okerra edo sinplifikatua zabaltzea behin eta berriz errepikatzen den arazo da, genero identitateari buruzko gaiak barne, eta horiek izan ziren bi urte luzez ni pertsonalki depresio batera eraman nindutenak. Influencer askok (ez guztiek), beren karisman oinarrituta eraikitako plataforma batekin, beren ezagutzan baino gehiago, trans esperientziei buruz hitz egitera ausartzen dira, gaiaren aniztasuna eta konplexutasuna kontuan hartu gabe. Horrek irudikapen mugatuak sor ditzake, baita trans komunitatearentzat kaltegarriak ere, trantsizio mediko eta bitarreko kontakizun estandarrean sartzen ez direnak ikusezin bihurtzen dituzten narratiba hegemonikoak sustatuz.

Ohikoa da trans pertsonei buruzko diskurtso nagusiak historia espezifiko baten ingurukoak izatea: haurtzarotik nortasuna «bazekiena», trantsizio medikoko prozesu batetik igarotzen dena eta, azkenik, gizarteak onartzen duena. Esperientzia hau baliozkoa eta benetakoa bada ere, ez da bakarra. Trans pertsona batzuek ez dute tratamendu medikorik nahi edo ezin dute eskuratu, beste batzuek esperientzia ez-bitarrak dituzte edo beren identitatea gizartearen espektatibaz bestelako moduren batean igarotzen dute. Influencer-ek, beren audientzia itzelekin, narratiba bat bakarrik indartzen dutenean, errealitate horiek alde batera uzten dituzte eta molde horretan sartzen ez direnak baztertzen laguntzen dute.

Fenomeno horrek trans komunitatearen ordezkaritza mugatzeaz gain, ondorio praktikoak ere baditu politika publikoetan, eskubideetarako sarbidean eta gizarte pertzepzioetan. Gizarteak trans izateko modu bakarra ulertzen duenean, eskema horretatik ateratzen direnek are oztopo gehiagori egin behar diete aurre, lege aitorpenari, osasunerako sarbideari eta gizarte onarpenari dagokienez.

Gainera, trans pertsonei buruzko desinformazioak gizartearen pertzepzioari eragiteaz gain, zalantzak eta larritasuna sor ditzake oraindik beren autoezagutza prozesuan dauden trans pertsonengan. Informazio zehatza eta askotarikoa ez izateak eragin dezake pertsona askok sentitzea beren identitatea ez dela baliozkoa edo eredu espezifiko batera egokitu behar dutela aintzatetsiak izateko.

Horregatik, funtsezkoa da eduki digitalen kontsumoan pentsamendu kritikoa sustatzea eta, batez ere, trans komunitatearen barruan askotariko ahotsak anplifikatzea. Askotan prestakuntzarik ez duten influencer-en mende egon beharrean, hobe da bizipen desberdinak dituzten aktibista, ikertzaile eta trans pertsonengana jotzea, ikuspegi zabalagoak eta zehatzagoak eman ahal izateko. Funtsezkoa da, halaber, plataforma digitalek erantzukizun handiagoa hartzea hedatzen den informazioaren erregulazioan, kaltea eragin dezaketen diskurtso okerrak zabaltzea saihestuz.

Aro digitalak tresna baliotsuak eman dizkigu historikoki baztertuta egon diren komunitateak komunikatzeko eta ikusarazteko, baina desinformazio arrisku nabarmenak ere izan ditugu. Horren aurrean, gure erantzukizuna, edukien kontsumitzaileak garen aldetik, informazio iturriak zalantzan jartzea, kontrastatzea eta baliozkotzea da. Eta, batez ere, gogoratu trans komunitatearen barruko aniztasuna ez dela zuzendu beharreko arazoa, aitortu eta baloratu beharreko aberastasuna baizik.

Beren nortasuna askatasunez, ausardiaz eta zinezkotasunez bizitzea erabaki duten trans pertsona guztiei nire miresmen eta zorionik beroenak bidaltzen dizkiet. Oraindik erronka asko dituen mundu batean, benetan nor zaren aukeratzea, beldurrik eta loturarik gabe, erresistentzia eta iraultza ekintza bat da. Nork bere burua deskubritzeko eta baieztatzeko bide bakoitza ospatua eta errespetatua izan dadila, identitate guztiak baitira baliozkoak eta merezi baitute duintasunez eta harrotasunez bizitzea.

Recherche