Arartekoak, Euskal Autonomia Erkidegoko herritarren defendatzaileak, Aste Nagusian zehar botatzen diren su artifizialen kokapena aldatzeko eskaera egin dio Udalari.

Hala, joan den abuztuaren 27an ikuskizun piroteknikoan izan zen azken sutearen eraginpean dauden bizilagunen eskaerari erantzun dio.

Euren etxebizitzak ezarritako segurtasun-perimetroaren barruan daude eta horien gainean erortzen dira gertaeraren ondoriozko hondakinak.

Udalak Arartekoari erantzun dio “kokapen-aldaketa edo jaurtiketa-eremu horretako baldintzen hobekuntza balioesten ari dela, hori guztia herritarren beharrei erantzun eraginkor eta eragingarria emateko. Gaineratu duenez, “kontuan hartu behar da erabaki hori hartzeko zenbait udal-eremuk bat egiten dutela”.

Herritarrak Arartekoarekin bildu ziren maiatzaren 2an. Lehenago, martxoaren 15ean, berariazko eskaera egin zioten Udalari, baina gaurdaino ez dute erantzunik jaso.

Horregatik jo zuten EAEko defendatzailearengana. Azken horrek amaitutzat ematen du bitatekaritza kasuan, eta ukitutakoek balorazio negatiboa egiten dute; izan ere, Udalaren erantzuna ez da berria eta irekita uzten du urteko bonbardaketa beren etxebizitzetan mantentzeko aukera.

Bilboko alkateak duela hilabete batzuk iragarri zuen kokapen aldaketa aztertuko zuela, Hispania Nostra elkartearen eskaera bati erantzunez. Erakunde horrek jakinarazi zion agintariari Zazpi Kaleetako bizilagunak kezkatuta zeudela jaurtiketa horrek dakarren “sute-arrisku handiagatik”, baita Elkartea bera ere, “arriskuan jartzen baitu kultura-intereseko ondasun hori, monumentu historiko-artistikoa, kontserbatzea”.

Gaurdaino, ezbeharraren hamar hilabetera, bi familiak ezin dute beren etxeetara sartu, beste batzuek konpontzen jarraitzen dute eta gehien kaltetutako atariaren teilatuak konpontzen segitzen du.

Kontsultatutako peritu guztiek sutearen arrazoia su artifizialak izan zirela diote. Jaurtiketan suhiltzaileen zaintzaldeko hasierako txostenak ere horixe adierazten du.

Hitzez hitz azaltzen duenez, “su artifizialetan, sute bat bi zatitan jaurti zen modu horizontzalean, eta teilatua egoera onean zegoenez, ez zegoen obrarik, eta su artifizialak eta berehala gertatu da. Horrek pentsarazten du sutearen jatorria, seguruenik, beraiei dagokiela.

Hasierako balorazio hori, garrantzia eta ikusizko lekukotza izan arren, ez zen egin ondorengo txosten-laburpenean, hilabete geroago eman baitzen. Bertan, argi-kutxa bati egozten zaio ezbeharraren sorburua. Argi-kutxa hori urtetan erabili gabe egon da. Ez dabil. Gainera, eraikina eta teilatu hori 2018an zaharberritu ziren udaletxearen ardurapean.

Operazio buruak sinatu du, baina ez hasierako erretenean zeuden suhiltzaileek, ez eta, susmagarriena dena, nagusietako inork, ez zerbitzuko zuzendariak ezta zuzendariordeak ere ez dute sinatu. Gainera, sinatzaileak ez du peritatze-ikasketarik.

Hala eta guztiz ere, Udalak bere egiten du txosten hau, edozein erantzukizun kentzeko. Kasua epaitegietan dago.

Ukitutako bizilagunek ez dira geldituko harik eta Zazpi Kaleetako berrehun urteko zurezko eraikinen gaineko urteko bonbardaketa piroteknikoa bukatu arte. Beharrezko ez den arriskua dela uste dute,gainera, bi artikulu legal urratzen ditu:

1.- Euskal Kultura Ondareari buruzko uztailaren 3ko 7/1990 Legearen 20. artikuluko 1. puntua, erakundeak ondare hori babestera behartuta daudela jasotzen duena. Alde Zaharra Monumentu Multzo izendapenaz kalifikatutako Kultur Ondasuna da, lege horrek ezartzen duen babes-araubidean. Hirigune historiko horretatik igarotzen den Done Jakue Bidearen zatiak, UNESCOz gain, babes-maila bera du, mundu-ondare deklaratua baita.

2.- Euskadiko Ikuskizunei buruzko 400/2013 Dekretuaren 13. artikulua. Horren arabera, enpresa piroteknikoak eta antolatzaileak segurtasun-perimetroan eroritako materiala jasotzera behartuta daude ikuspen nahikoa dagoenean. Perimetro horretan ukitutako bizilagunek teilatuetan eta patioetan eroritako material piroteknikoa jasotzen dute.