Ulermen falta, balio desberdinak, ahazten ez diren hitzak... Familiako kide batzuen arteko distantziaren atzean hainbat arrazoi izan daitezke. Hori, gainera, guk uste baino maizago gertatzen da balioek eta itxaropen bateraezinek talka egiten dutenean.

Familiako mitoak, familia oso batek partekatzen dituen gezurrezko sinesmen eta itxaropenak dira. Sinesmen horiek familiarekin berarekin eta familia batzen duten loturekin dute zerikusia. “Egiatzat” hartzen dira eta gizatalde horren portaera indibiduala eta kolektiboa zehazten dute; bakoitzaren rolak ere zehazten dituzte. Ondorioz, dimentsio horien guztien helburua arau eta rol batzuk sortzea da, nukleo sozial hori indartzeko eta hari zentzua emateko. Era berean, dinamika horiek mikrosistema koherente eta egonkor moduko bat eraiki nahi dute, non kide guztiak esanahien eta prozesuen esparru jakin batean integratuko diren. Ez dugu ahaztu behar familiak garatzen diren testuinguruko kulturak, politikak eta erlijioak ere baldintzatzen dituztela.

Ohikoa da gure gurasoekin desadostasun txikiak izatea, baita gure anai-arrebekin beti gauza berari buruz eztabaidatzen amaitzea ere. Norgehiagoka puntual horiek eramangarriak diren bitartean, harmonia bermatuta dago. Baina familia toxiko edo disfuntzional bati buruz ari garenean, ondoez kliniko esanguratsua eragiten du bizitzan, osatzen dutenen osasun fisikoa eta mentala kaltetzen duena.

Familia edo senide toxikoen arazo nagusia da oso gutxitan hartzen dutela beren gain beren ekintzen erantzukizuna, eta besteak instrumentalizatzen dituztela beren beharrak indartzeko. Familia toxiko bati aurre egiteak ez du ezertarako balio; kasu horietan har dezakegun lehen neurria kontaktua mugatzea da.

Familia-urruntzeak eragindako dolua prozesu zaila da, bai lotura haustea justifikatua bada, bai ustekabeko zerbaiten ondorioa bada. Izan ere, askotan, ekintza hori justifikatuta egon arren, nolabaiteko kontraesanak, hutsuneak eta emozio kontrajarriak eragiten ditu. Irudi kaltegarrien multzo horretatik erabat aldentzea ezinezkoa bazaigu, garrantzitsua da beti eguneroko laguntza-sare bat izatea, gure autoestimua lagundu eta indartzeko. Saiatu ez isolatzen eta ez utzi familia toxiko horri zure sozializazio-egoera bakarra izaten.

Familia ez da erakunde ahalguztiduna, dena gainditzen duena eta beti ur gainean mantentzen dena. Batzuetan, desintegratu egin daiteke. Batzuetan, beste modu batera ere formulatzen da, beste kide esanguratsuago batzuekin. Nolanahi ere, familiarengandik urruntzeak eragindako doluak gure loturei buruz hausnartzera eta etapa berri bati forma ematera behartzen gaitu. Doluak iragana sendatzera eta orainari arreta jartzera behartzen gaitu. Faltan sentitzea onargarria da, iraganeko egoera positiboak faltan izatea ere bai. Bestalde, distantzia guk erabaki badugu, gogora ditzagun horretara eraman gaituzten arrazoiak. Erabaki zorrotzak hartu behar dira gure ongizatearen alde. Izan zitekeenagatik nolabaiteko tristura sentitzea ere logikoa eta errespetagarria da.

Gogoan izan pertsona horiek nekez aldatzen direla; orduan, guk jardun behar dugu. Terapia psikologikoak aukera ematen du zauri horiek sendatzeko eta horrelako egoeretan zer estrategia hartu zehazteko. •

saioaaginako@gmail.com