Europako Parlamentuaren osoko bilkurak argi berdea eman dio astearte honetan erakundeen arteko akordioari. Akordio horri esker, gidabaimena lortu ahal izango da 17 urterekin, beti ere, hainbat baldintza betetzen badira. Erreforma horrek, gainera, Europako txartel digital baten oinarriak ezartzen ditu, eta arau-hauste larrien kasuan baimena mugaz haraindi kentzea aurreikusten du. Ipar Euskal Herrian, 2024ko urtarrilaz geroztik zuten 17 urtekoek gidatzeko aukera.

Estrasburgoko eurodiputatuen oniritziarekin, berrikuspena EBko Egunkari Ofizialean argitaratzea baino ez da geratzen indarrean jartzeko, baina gobernuek hiru urteko epea izango dute orain Europako legedia beren esparrura aldatzeko. Europako Batzordeak bide-segurtasunari buruzko arauak sakon berrikustea proposatu zuen 2023an, errepideetako arriskuei aurre egiteko; izan ere, arrisku horiek 20.000 heriotza uzten dituzte urtero Europar Batasun osoan.

Aldaketen artean, 17 urteko pertsonek autobomileko B kategoriako gidabaimena eskuratu ahalko dute beste gidari batekin doazen kasuan, beti ere 18 urteak bete arte. Gainera, gutxienez bi urteko probaldia ezartzen da gidari berrientzat. Epe horretan, arau zorrotzagoak bete beharko dituzte, eta zigor gogorragoak ezarriko zaizkie alkoholaren eraginpean gidatzeagatik, segurtasun-uhalik ez erabiltzeagatik edo haurrak atxikitzeko sistemarik ez erabiltzeagatik.

Era berean, 17 urtera murriztuko zaie kamioi-txartela ateratzeko gutxieneko adina, kasu honetan, norberaren lurraldean soilik ahalko dute zirkulatu, eta beti, esperientzia duen gidari batekin.

Neurri horrekin, EBk sektore profesionaletako gidarien eskasiari aurre egin nahi dio, errepideetako segurtasuna hobetzearekin batera. Zuzentarauak, halaber, doikuntzak aurreikusten ditu, herritarrei beren nazionalitatea ez den beste estatu kide batean bizi diren autoen gidabaimena lortzea errazteko.

Azkenik, gobernuen eta Eurokamararen artean adostutako erreformak aurreikusten du Europako txartel digital bat sartzea 2030erako, nahiz eta titularrak beti eskatu ahal izango duen horren bertsio fisiko bat. EBko estatu kide guztietan aitortuta egongo da, eta 15 urtez balioko du turismoak eta motozikletak gidatzeko, bidalketa-datatik aurrera. Hala ere, epea 10 urtera murriztuko da nortasun-agiri gisa erabiltzen den herrialdeetan.

Hainbat salbuespen

Erreformaren gakoen artean, arau-hauste larriengatik (alkoholaren edo drogen eraginpean gidatzeagatik edo hildakoak eragiten dituzten istripuak eragiteagatik) gidabaimena kentzea, etetea edo murriztea Europar Batasun osoan eraginkorra izatea dago, baina erreformak salbuespen batzuk aurreikusten ditu.

Gaur egun, gidariari gidabaimena kendu izana zigortzen dion estatu kide batek baimena EBko beste herrialde batean eman bada baino ezin du aplikatu bere lurraldean, eta, beraz, arau-hauslea bizi den edo beste estatu kide batetik igarotzen den herrialdera itzultzen denean, lizentzia indarrean izaten jarraitzen du.

Egindako aldaketekin, EBko beste herrialde batean emandako baimena duen gidari bati gidabaimena kentzearekin zigortzen duen agintaritzak jakinaraziko du gidabaimenen Europako sarearen bidez, gidabaimena eman zaion estatu kideak zigor baliokidea aplika dezan.

Oihane Agirregoitia EAJko eurodiputatuak, Garraio Batzordean egindako txostenaren txostengileak, nabarmendu du arauak aukera emango duela EBko beste herrialde bateko errepideetan arau-hauste larriak egiten dituztenen zigorgabetasunari aurre egiteko, bereziki garrantzitsua baita mugaz gaindiko eskualdeetan.

«Europako errepideetan biziak arriskuan jartzen dituenak horregatik erantzungo duela bermatuko dugu, gidabaimena zein herrialdetan dagoen erregistratuta kontuan hartu gabe», esan du eurodiputatuak ohar batean.