Gutxi batzuen etxebizitza-metaketaren eta gehiengoak bizitokiari dagokionez pairatzen duen dramaren aurrean, bada errentista handiei muga argiak jartzeko garaia.

Milaka gaztek beren bizi-proiektua zapuztu egiten dela ikusten dute gure hirian, sabai bat ordaintzea ezinezkoa zaielako, familia langileek beren soldataren erdia baino gehiago alokairu itogarri bat ordaintzera bideratzen duten bitartean, eta, hori horrela, ezin dugu inolaz ere beste alde batera begiratu. Bilbon etxebizitzak eskubide bat izateari utzi dio, eta klase-desparekotasunaren adierazle berria bihurtu da. Begien aurrean ageri zaigun errealitate mingarria da, higiezinen interneteko atari bat kontsultatu eta prezio iraingarri eta izugarri garestiak aurkitzen ditugun bakoitzean. Horregatik, Elkarrekin Bilbo taldean argi dugu asmo onez betetako diskurtsoetatik neurri ausart eta eraginkorretara igarotzeko unea iritsi dela.

Datu objektiboek izan behar dute edozein politika publiko zorrotzen oinarria, nahasmena sortzea besterik bilatzen ez duten errelato interesatuetatik urrunduz. Eta Bilboko datuak ikaragarriak dira.2025eko abenduaren 31ko datarekin, lotsarazi beharko gintuen metaketaren erradiografia erakutsi zigun Ogasun Arloak: 310 edukitzaile handi eskasek –bost higiezin edo gehiago dituzten haiek– 1.970 etxebizitza dituzte, gutxienez, beren eskuetan Bilbon. Langa jaitsi eta hiru edo lau etxe dituzten haietan jartzen badugu, jabe handien eskuetan dauden higiezinen kopurua biderkatu egiten da 5.500 etxebizitza baino gehiagotara iristeraino.

Desproportzio honen magnitudeaz jabetu gaitezen: 300 lagunek soilik gure udal-parke publiko osoaren erdiaren baliokidea den etxebizitza kopurua metatzen dute. Bitartean, 22.000 bilbotarrek Etxebideren erantzuna noiz jasoko zain jarraitzen dute duintasunez bizi ahal izateko. Hau ez da «merkatu librea»; hau bizitoki-arloko larrialdi bat da, higiezinen espekulazioa sustatu duen erregulazio batek elikatutakoa, hori gerarazteko ausardia instituzionalaren faltan.

Sarritan, prezioak erregulatzea planteatzen dugunean, demagogiaren mamua ageri zaigu. Argi hitz egin dezagun: ez gara bere gurasoen esfortzuaren bidez bigarren etxebizitza bat oinordetzan hartu duen hura edo pisu txiki bat erosteko bere bizitza osoan aurreztea lortu duen hura jazartzeaz hitz egiten ari. Gure auzoetan finantza-aktibo soil bat besterik ikusten ez duten errentista handiak eta enpresak «estutzeaz» hitz egiten ari gara. Legea aldatzeaz ari gara «edukitzaile handitzat» hiru etxebizitza edo gehiago dituen pertsona hura ere hartzeko, legediak ahalbidetzen duen bosteko gutxienekoa gaindituz, horri esker bermeekin esku hartu ahal izateko gure hiri osoan estrukturalki tenkatuta dagoen merkatu batean.

Ba al dago erregulatzerik eskaintza suntsitu gabe? Zalantzarik gabe, bai. Hurbileko zenbait esperientziari buruzko azterlan zientifiko batzuek –hala nola Kataluniako 11/2020 Legeak– erakusten dutenez, erregulatutako guneetan alokairuaren batez besteko prezioa% 6 jaitsi zen sinatutako kontratu kopurua murriztu gabe. Ez dago aitzakia teknikorik, borondate politiko falta besterik ez. Ezin dugu hamarkadak zain egon sustapen berriak eraiki arte, kontuan izanda, gainera, Bilbo hiriak duen toki mugatuarekin sustapen horiek inoiz ez direla beren kabuz soilik nahikoak izango balantza orekatzeko.

Horregatik guztiagatik, konstruktiboa eta urgentea da gure proposamena. Bat, prezioen berehalako erregulazioa, alokairuei mugak aplikatzea jendea ez dezaten beren auzoetatik kanporatzen jarraitu. Bi, bidezko fiskalitatea, edukitzaile handi horiei zerga-zama handitzea etekin ekonomiko horren handia lortzea ahalbidetzen dien gizarteari ekarpen handiagoa egin diezaioten. Hiru, kalteberatasun-egoeran dauden pertsonentzako babesa, lege-mekanismo guztiak erabiltzea etxebizitzak gutxi batzuen pribilejioa izateari utz diezaion, eta guztion etxea izan dadin.

Bien bitartean, ezin dugu onartu kapitalismo errentista Bilboko kaleetan nahieran ibiltzea milaka auzotar jaiotzen ikusi zituen hiritik kanporatzen dituzten bitartean. Etikarekin, justizia sozialarekin eta osasun demokratikoarekin lotutako gai bati buruz ari gara. Ezen gaur egun prezioak erregulatzea ez baita jabetzaren aurkako eraso bat, baizik eta hirirako eskubidearen defentsa irmoa. Jokatu dezagun, hortaz, beldurrik gabe eta Bilboko gizartearen gehiengoak eskatzen digun sendotasunarekin.


Zuen iritzi artikulu edo gutuna iritzia@gara.net helbidera bidal dezakezue, word formatuan edo beste formatu editagarri batean. Idatzian sinatzailearen izena, abizenak, telefonoa eta NAN zenbakia agertu behar dira. Iritzi artikuluak eta gutunak sinatzailearen izen-abizenekin argitaratuko dira. Egileak talde baten izenean sinatzen badu, sinatzailearen izenaren azpian taldearen izena agertuko da. NAIZ ez da iritzia sailean argitaratutako edukiez arduratzen.