Jesusmari Soubies Garate
EHPMko eta HELaren Sustapen Batzordeko Kidea

Gizarte bidezkoago baten aldeko konpromisoa duen Herri Ekimen Legegilea

Marka bat. 145.142 sinadura. Ekimen honetan proposatutako edukiak izan duen hedadura sozial izugarria azpimarratu behar da. 47 urte daramatzagu Gobernu zentralari eta Eusko Jaurlaritzari entzuten «inoizko aurrekonturik berdinzaleenak» onartzen zituztela. Baina ekintzek argi erakusten dute: aldarrikapen horiek hitz hutsak baino ez zira. Kontrakoa da ikusten duguna: 47 urte lan eskubideak nola murrizten dituzten ikusten. 47 urtez, erakunde politikoetatik diru publikoarekin aukeratutako ordezkariak ez direla «hain zuzen» pentsioen sistema publikoa edo zerbitzu publikoak (osasuna, egoitzak, banku zerbitzua, eta abar) defendatzen ibili.

Berriz ere, trantsizioan borrokatu ziren belaunaldi haiek kaleetara itzuli ziren duela 7 urte eta erdi, eta orain euskal gizarteari planteamendu bat aurkezten diote borroka haien antzeko norabidean: pertsona guztientzako pentsio eta soldata duinak, desberdintasun gutxiago eta soldatetan eta pentsioetan dagoen genero arrakala amaitzea, pertsonak erdigunean jartzea, adinekoen pobrezia amaitzea eta bizitza osoa ordaindu gabeko zaintza lanetan eman duten emakumeekin justizia egitea.

Esan daiteke EHPM-MPEHk odisea bat egin duela. 15 pentsiodunen sustapen batzordea sortu du, Herri Ekimen Legegilea (HEL) idatzi eta izapidetzeko, eta astelehenero EAEko 75 plazetara joaten diren pentsiodun guztiekin batera, lau hilabetez egon da egunero Araba, Bizkai eta Gipuzkoako kaleetan, peto gorriak, lepoko zapiak jantzita eta sinadura-orriekin, azalpenak ematen eta sinadurak biltzen, batzordeak notario bidez izendatutako 178 fede emaile bereziren (guztiak pentsiodunak) ikuskapenarekin, eta 145.142 lagunen atxikimendua lortu du.

Gizarte, arte, kirol, akademia eta abarreko 289 erreferenteren atxikimendua lortu da, sindikatu guztiek babesa adierazi dute, ehunen bat elkarte feministen, gazteen, ikasleen, etorkinen eta abarrena. Ehunka hitzaldi eman dira, 1.000 azalpen aldizkari argitaratu dira, 100.000 diptiko, triptiko eta liburuxka, kartel eta abar banatu dira. Fenomenoa sinadura kopurutik harago doa (145.142): gutxieneko pentsioa gutxieneko soldatarekin parekatzen duen osagarria da. Enuntziatu hori argi dago: predikatua, subjektuaren atributua: langile klasea.

Kopurutik harago dago euskal gizarteak EHPM-MPEHri emandako legitimitatea, 7 urte eta 5 hilabete hauetan egin duen lan sakonagatik. Inbertsio funts handiek pentsioak murriztea bilatzen zuten eta langileen pentsioen kudeaketa lapurtu nahi zuten. Ez zuten zalantzarik izan Gizarte Segurantzaren kontuak desitxuratzeko, eta aseguruetako eta finantza funtsetako teknikariak «pentsio sistemen bideragarritasunean jakintsuak» balira bezala aurkeztu zituzten: zer lotsagabekeria eta arduragabekeria. Zentzugabekeria azaldu behar al da? Banka pribatu bat, 37 urtez 20 milioi langileren ekarpenak eta 9 milioi pentsiodunen diru sarrerak kudeatzen, beste 20-25 urtez! Azkenean, 2013ko txosten hark ezin zuen lekurik izan gizarte honetan, eta behar zuen lekuan amaitu zuen: paperontzian, gure borrokari esker, noski.

Sinadurak biltzeko kanpainaren esperientzia oso adierazgarria izan da. HEL hau sinatzea ez da zirriborro bat, ezta keinu inkontziente bat ere. Konpromiso eta erabakitasunezko jarrera indibidual eta kolektiboa da, adinekoen eskubideak babesteko eta sozietatea indartzeko. Sinatzaileek, edukiaren berri izan ondoren, babesa eman diote Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduari. Konpromiso soziala da, «aurpegia ematea» gizonen eta emakumeen berdintasunaren alde eta pertsona guztientzat bizitza duin baten alde. Aurrerapen sozialaren eta oraindik dauden desberdintasun handien murrizketaren aldeko apustua egitea da. Sinatzaile askok hitzez adierazi dute HEL hori onartzeko nahia, eta, horrekin batera, gizarte bidezkoago baten alde duen erabakitasuna eta jarrera adierazi dute, bai eta laguntzeko prest dagoela ere.

Azkenik, harantzago eta honantzago, Eusko Legebiltzarra dago, hark baitu aurkezten ari garen HELari bide emateko eskumena. Erakundeen lana erregulatzen duen araudi bat dago, lana errazteko. Babesa ematen zigun, baina hainbat erakundetan zailtasunak izan ditugu sinadurak biltzeko. Berdin dio, ezin izan dute ekimen justu eta beharrezko honen bultzada gelditu. Orain arte oztopo guztiak gainditu ditugu eta fase guztiak nota altuarekin igaro ditugu. Azken fasean sartuko gara eta arrakastaz amaitzea geratzen da: Eusko Legebiltzarrak izapidetzeko onartzea eta HEL honen edukia eztabaidatzea.
 
Gaur, hilak 15, hasiko da azken fase hau, sinadurak entregatuz. Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako milaka pentsiodunen presentziarekin Eusko Legebiltzarrean aurrean. Pentsiodunak aurrera!

Search