Ricardo Hernani mendizalea eta bidaiaria da. Gutxik aukeratzen dituzten mendiak igotzen ditu, ibilbide bakartiak eta gutxi zapaldutakoak. Oihanetan eta basamortuetan barneratzea ere gustatzen zaio. Azken espedizioa Groenlandiako zirkulu artikoko zeharkaldia izan da; zortzi egunez ibili zen han «bakardade infinitua» sentitzen. José María Torresekin batera, ‘Senderos clandestinos de Euskal Herria’ gida argitaratu du.

Hernani (Bilbo, 1968) Euskal Mendizale Federazioko egungo presidentea da. Londresko Royal Geographical Society eta Kaliforniako Travelers Century Clubeko kidea da, ehun herrialde baino gehiagotara bidaiatu ondoren. 1950eko hamarkadan sortutako elkarte honetan bidaiaria bere ezagutza kultural eta geografikoaren bidez baloratzen dute.

Industria ingeniaria da eta asko ibiltzen da atzerrian. Orain arte 137 herrialde bisitatu ditu; ez bakarrik arrazoi profesionalengatik, baita alpinismoa afizio duelako (60 bat herrialde ezagutu ditu arrazoi horregatik), baita aisialdian bidaiatzearen gozamenagatik ere.

Sei liburu idatzi ditu; honako hauek, besteak beste: ‘Atlas de los techos de estados e islas del mundo’ (2008), Andoni Gorostiaga hizkuntza gutxituetan adituarekin batera; ‘Montañas singulares de Europa, África y Cercano Oriente’ (2015), hamalau igoera biltzen dituena, edertasun eta aniztasun handiko ibilbideak, gehienak bereziak eta ez oso ezagunak; ‘Bizkaia 53 rutas por senderos PR’, 2020an, covidaren urtean, argitaratu zena eta salmenta arrakastatsua izan zuena; eta ‘Senderos clandestinos’ (2025), mugalariek kontrabandorako edo gerra garaian isilpekoek erabiltzen zituzten ibilbideei buruzkoa.

Ricardo, zergatik bilatu dituzu zerrenda klasikoetatik kanpoko mendiak?

Urteetan ohikoak ez diren mendietan ibili naiz. Groenlandiara joatea gustatzen zait, han ez dagoelako ez ezer, ez inor, Ruandako mendietara igotzea, Guatemalako oihanean barneratzea edota Iraken mendizale kurduekin ibiltzea. Munduan toki asko daude masifikaziotik kanpo.

Gauza bera gertatzen da Euskal Herrian; Aizkorrira, Anbotora, Txindokira eta beste tontor batzuetara joanez gero, jende askorekin topo egin dezakezu; baina, adibidez, ‘Senderos clandestinos’ liburuan aurkezten ditugun 20 ibilbideetan apenas gurutzatu gara dozena erdi bat lagunekin.

2025eko maiatzean, azkenean, baimena lortu zenuen Namibiako gailur garaienera igotzen saiatzeko, Brandberg mendigunean. Punturik altuena Könisgstein da, itsas mailatik 2.573 metrora dagoena. Nolakoa da mendia?

Hainbat berezitasun ditu. Horietako bat da planetan gutxien igotako mendietako bat dela, Namibiako Gobernuak asko zaintzen duen parke natural batean dagoelako. 2024an, adibidez, 9 lagunek bakarrik zapaldu zuten. Zona desertiko eta idorra da, beroak irakiten duen galdara baten antzekoa. Urtean 30 pertsona ingururi ematen diote baimena. Urte asko kostatu zaigu lortzea; idazten eta idazten ibili ginen eta uste dut, azkenean, astunak eta nekagarriak izateagatik eman zigutela baimena.

Paradoxa da munduko eskorpioi erreserba handienetako bat dela; gaueko animaliak ere badaude, hala nola sugeak eta basamortuko lehoi batzuk.

Hiru egun baino ez dira behar igo eta jaisteko, baina leku latza da. Emakume namibiar bat aurkitu genuen negarrez, ezin zuelako gora egin beroak eta nekeak jota. Eskorpioiak ziztatuko ote zaituen kezka izaten duzu, eta, gainera, landare bat dago, euphorbia duena; hori pozoitsu bihurtzen da igurtzi eta odoletan hasiz gero. Duela urte batzuk, inguruko meategi batzuetan, bertakoak ez ziren meatzari batzuek landare lehor hori erabili zuten sua egiteko eta janaria prestatzeko. Tamalez, 11 pertsona hil ziren isurtzen zituen ke-gasen ondorioz.

Paisaiari dagokionez, bakartia da, edertasun handikoa. Zorionez, ez genuen ezuste desatseginik izan animaliekin.

Azken espedizioa uztailean izan zen, zirkulu polar artikoko zeharkaldia. Urtze urek eragindako lur zingiratsuan ibili zineten, eta, ondorioz, oinak bustita zenituzten une oro. Ikusi duzue bizitzarik?

Groenlandia izoztuta dago urtearen zati handi batean, baina udako hilabeteetan 200 kilometro inguruko tarte bat urtu egiten da mendebaldeko kostaldean. 200 bat kilometroko ibilaldia da: AEBko Kangerlussuaq base zaharretik, 400 biztanle inguruko herrixkatik, Sisimiut-era, kostaldean. Zortzi egun igarotzen dituzu motxila sorbaldan duzula, zeure burua hornitu ahal izateko, bidean ez baitago ezer.

Ehiztariek erabiltzen dituzten 4 edo 6 lagunentzako txabolak daude. Parafina pixka bat egoten da, gauean berotu ahal izateko. Groenlandiara 25 espedizio egindako militar ohi danimarkar batekin eta hiru inuitekin topo egin genuen, ez beste inorekin. Ez dago ia animaliarik; elur-orein eta idi musketadunen bat, besterik ez. Bakardade sentsazioa amaigabea da.

Nola ibili zinen Irakeko mendietan?

Geografia oso gogoko dugu, eta Irakeko Kurdistanek Irakeko mendirik altuena du, Cheekha Dar (3.611 metro), zehazki, Irango mugan. Irandarrek inbaditu dute, 3.000 metro baino gehiagora soldadu talde bat ezarriz. Horregatik, bururatu zitzaigun Halgurd-era (3.607 metro) joatea; lerro zuzenean joanda ia bi kilometrora dago. Oso ezaguna da mendizale kurduen artean. Nazio Batuek hagaxken bidez seinaleztatutako meatze-eremu batetik igo ginen. Beldurra eman zigun handik joateak baina, tira, gidaria kurdua zen, eta inguruko artzain batzuek konfiantza eman ziguten.

Beti joaten zarete tokiko gidariekin?

Batzuetan mila euro gastatzen ditugu hegazkin-txartel batean, eta tokiko gidetan aurreztu nahi izaten dugu. Gure ustez, tokiko kulturan barneratzea da, eta, gainera, bertako ekonomia bultzatzen du.

Mendiren batekin desengainua hartu duzu planifikatu eta ahalegin handia egin ostean?

Aurten lau lagunek ospatuko dugu 25 urte daramatzagula elkarrekin munduan trekkingak eta bidaiak partekatzen. Denboraldi bakoitzean horrelako bidaia bat edo bi egiten ditugu. Noizbait mendi batek huts egiten badigu, lau lagunok elkarrekin ematen ditugun une on horiek konpentsatzen dute hori.