Greziako herri txiki bat da Leonidio, eskalatzaile europarrentzat garrantzitsua. Kareharrizko horma amaigabeengatik bisitatzen dute urtero eta, bide batez, Greziako klima atseginaz eta gastronomiaz gozatzen dute. Prezio aproposak dituzte, eta konbinazioa hain da egokia, ezen bisitari gehienek esperientzia errepikatzen baitute. Asko urritik maiatzera bitartean joaten dira eskaladaren pasioa asetzera.

Atenastik 200 kilometrora, Peloponesoko ekialdeko kostaldean, Kynouria probintzian dago Leonidio, Tsakonia eskualdeko hiriburua. Mirtos itsasotik bost kilometrora, Parnongo mendikateak babestua, “Kokkinovracho”-ren azpian dago herria. 250 metroko altuera duen kareharrizko horma bat da hori, edozein tokitatik ikusten dena eta eskaladarako aproposa dena. Leonidiok 4.000 biztanle besterik ez ditu, baina, horma honengatik eta beste batzuengatik, Peloponesoko inguruko komunitateen inbidia da: uda amaitzen denean, gainerako herriek giltzarrapoa botatzen dute, baina Leonidion etzalekuak arrokengatik aldatzen dituzte. Eta primeran funtzionatzen du, bertako biztanleen harridurarako, ezin baitzuten imajinatu negozioa eskualdea babesten duten arroka horietan egongo zela.

XXI. mendean eskalatzaileak toki batzuk prestatzen hasi ziren, Leonidio 2.500 ibilbide baino gehiagoko erreferentzia bihurtu arte. Bultzatzaile nagusiak Claude eta Yves Remy anaiak izan ziren, lehenago Kalymnos uhartean, eskalada turismoa estandarizatu zen Greziako aurreneko tokian, arrastoa utzi zutenak. Halatan, 2013tik aurrera argitalpen espezializatuak Leonidioren aukera ugariez hitz egiten hasi ziren. Berehala iritsi ziren eskalatzaileak, eta grinatsuenak bizitzen geratu ziren eta ibilbideak prestatzen ibili ziren.

«Leonidio berezia egiten duena kareharrien forma desberdinak dira. Oso interesgarriak dira. Gainera, angeluak, toben geruza sekundarioak edo tufak askotarikoak dira, eta haiek eratzeko Mediterraneoko tenperatura altuak behar dituzte», azaldu du Bernd-ek, duela bederatzi urtetik Leonidion bizi den austriarrak. Udan bere herrialdera itzultzen da lan egitera eta Leonidion urte osoan gastatuko duen diru bat aurreztera. «Sektore bat dago, bakarra, Balcony, Dolomiten antzekoa», adierazi du bulder diziplinako eskalada praktikatzen duenak.

PANJIKA KOOPERATIBAREN GIDA

Gaur egun 2.500 ibilbide baino gehiago daude 4 eta 9 a+ arteko mailakoak, 100 sektoretan baino gehiagotan. Twin Caves, Mars, Jupiter, Sabaton edo Elona dira erreferentziazko hormetako batzuk, baita masifikatuenak ere. Hasiberrientzat, Hot Rock-ek eta Douvari-k aukera egokiak eskaintzen dituzte. Tira, eskaladako maila eta diziplina guztietarako proposamenak oso ugariak dira. Begiraleak daude lehen aldiz igotzera ausartu nahi dutenentzat, eta ezin konta ahala ibilbide, oraindik esploratu gabe daudenak eta sektoreak sortzea bilatzen dutenek gozatzekoak, hala nola Alemaniako ekialdeko bikote bat, eskualde honetara laugarrenez joan dena.

«Leonidio berezia egiten duena kareharrien forma desberdinak dira. Oso interesgarriak dira. Gainera, angeluak, toben geruza sekundarioak edo tufak askotarikoak dira, eta haiek eratzeko Mediterraneoko tenperatura altuak behar dituzte»

Informazioa jasotzeko modurik onena Panjika kooperatibaren kafetegira joatea da. Bertan arropa denda bat eta erabilera anitzeko gune bat dituzu. Eskalatzailez osatutako Panjika kooperatibak eskualdeko gidarik osoena garatu du. Azken edizioak biltzen du Kyparissi ibilbidea ere. Helburua eskaladari lehentasuna ematen asteak edo hilabeteak igarotzea baldin bada, gida hau izango da zure laguntzaile onena.

Sabaton-ek sarbide erraza du, itsasora begiratzen du eta ibilbide ugari ditu maila ertain-alturaino. Eta Elonak, 18 kilometrora, inoiz amaitzen ez diren hormak ditu. Bernd-ek Kyparissi eskualdeko toba edo tufa ikusgarriak goraipatu ditu. «Niretzat, herrialde osoko sektorerik onena Babala da. Izugarria da, 120 lerro baino gehiago ditu», esan du, Greziako eskaladaren beste erreferentzia bat bihurtzekotan den alderdi horri buruz.

Leonidion bizi diren atzerritarrek urria eta maiatza bitartean eskalatzen dute, eta kirol honetan oinarritzen dute haien bizimodua; arratsaldera arte ez dira herrira itzultzen garbitzeko, afaltzeko, paseatzeko eta, kafe batean hitz egin ondoren, gauerdi inguruan oheratzeko. Udan, eguzkitik ezkutaturik dauden tokiak ezagutuz gero eskalatu daitekeen arren, eskalatzaile gehienek turistei uzten diete lekua, ur gardenak eta arrain freskoa eta ouzo bilatzen baitituzte gaueko ordu txikiak arteko ospakizunetan.

Eskualde hau, Peloponeso osoa bezala, hondartzen eta bidezidorren paradisua da. Herriak eta monasterio bakartiak zeharkatzen dituzten mendi harritsuen arteko errepide estuetan barrena lasai ibiltzera gonbidatzen gaituzte

Haran harritsu batean dagoen etxe zuriko herri honetan agerikoa da tokiko eta atzerriko gauzen arteko kontrastea. Nahiz eta hamarkada batean eskalatzailez beteta egon eta bost eskalada jaialdi ikusi (azkena, 2024an, Neil Gresham eta Nina Caprez izan ziren bertan), Leonidiokoek eskaladaren kirolaz zaletu gabe segitzen dute, belaunaldi berriek ez baitute praktikatzen. Gazteek nahiago dituzte beren kirolak, hala nola saskibaloia, afari oparoak eta erronka arriskutsuak motoekin, eta gainerakoek, gehienek, nekazaritzan eta turismo arloan lan egiten dute. Kostaldean, Plaka herritik gertu, Dafnon ibai lehorraren deltan, familia xumeak olibondoak, fruta arbolak eta laboreak zaintzen ahalegintzen dira, esate baterako, Melitzazz jazz jaialdiari izena ematen dion berenjena (melitzana grekoz).

Eskualde hau, Peloponeso osoa bezala, hondartzen eta bidezidorren paradisua da. Herriak eta monasterio bakartiak zeharkatzen dituzten mendi harritsuen arteko errepide estuetan barrena lasai ibiltzera gonbidatzen gaituzte. Maiz gomendatzen duten txangoa da Kosmas herrixkara, Elonako monasteriora iristen dena, amildegi batean txertatua, aszetek beren bizitza kontenplatiboa egiteko leku ezin hobea; 20 kilometrora dagoenez, astia izaten da bisita hau eskalada saio batekin konbinatzeko. Egun gehiago dauzkanak, hegoaldera, 50 kilometrora, Kyparissi basatira eta 90 kilometrora dagoen Monemvasia hiri historikora joan ahal izango du. Eta iparraldea nahiago duenak Nauplia bisitatuko du -Otomandar Inperioaren independentziaren ondoren Greziako lehen hiriburua-, Epidauro antzokia edo Mizenasko eta Tirintoko gune arkeologikoak, denak Unescok gizateriaren ondare izendatuak.

Gida praktikoa

NOLA JOAN

Bilbo eta Atenas artean, Volotea konpainiak 50 euroko hegaldiak eskaintzen ditu. Atenasera iritsitakoan, Leonidiora joan aurretik, kontuan izan garraio publikoa defizitarioa dela Grezian, eta Peloponeson ia ez dagoela. Auto bat alokatzea erabakiz gero, egin ezazu Atenasen; Leonidion gutxi daude eta garestiak dira. Garraio publikoan joatea erabakiz gero, Atenastik bi autobus daude egunero. Lau bat orduko ibilbidea da. Leonidion bertan ez dago garraio publikorik. Oinez ibilita, hiritik hurbil dauden eskalada tokiak dituzu. Bestela, taxi bat edo bizikleta bat alokatu. Azken aukera horrekin eskalada toki ugari daude 20 kilometroko erradioan; Elona, ospetsuenetako bat, 18ra dago.

NON JAN

Jatetxe gehienek afariak 17.00etatik aurrera zerbitzatzen dituzte. Hala ere, eguneko edozein ordutan dago zabalik Mouriá: bertako biztanleek gozatzen duten plater grekoen karta tradizionala. Gauez aukerak ez dira falta, eta goiz hasten dira. Jatetxe italiar bat, Giouzelito; taberna tradizional bat, Mitropolis; lokal xelebre bat, Kalye; eta greziar janari azkarrak, gyroak. Arraina nahi baduzu, ez jan Leonidion; hobe da 9 kilometro egitea, kostaldeko Poulithra herrira. Fruta eta barazki freskoak nahi badituzu, astelehenero dago nekazariek bertako produktuak saltzen dituzten merkatu bat.