Larreinetako funikularrak 100 urte beteko ditu irailaren 24an. Garraiobide horrek antzina Bizkaiko Meatzaldea eraldatu zuen, eskualde horren garapen ekonomiko, sozial eta kulturalean eraginez, eta gaur egun ere indarrean jarraitzen du, bai inguruko herritarrentzat, bai bisitarientzat. Urteurrena ospatzeko, tradizioa, gastronomia, familia jarduerak, musika eta teknologia uztartu dituen jaialdia egin dute gaur Trapagaranen.

11.30ean, Lauaxeta plazan izan da Jardunaldiaren irekiera ofiziala, metalezko txalapartaren deiaren bidez. Handik ordu laurdenera, 11.45ean, harrizulatzaileen erakustaldia egingo da. 12.15etik 13.30era, berriz, 6 eta 15 urte bitarteko haurrei zuzendutako meatze-jokoak egingo dira, harrijasoketa, sokatira eta meatze bizitzari lotutako dinamika hezigarriekin.

Gastronomiak ere protagonismo berezia izango du. 13.00etatik 15.00etara, Bizkaiko Txakolina eta Putxera Solidarioen dastaketa egingo da, trikitixaz girotuta. Ekimen hori Balmasedako Putxeraren Kofradiak antolatu du, eta bildutako dirua Meatzaritzaren Museoari bideratuko zaio. 

Arratsaldean, 16.00etatik 17.30era, mineralen tailerra eta 6 eta 15 urte bitarteko haurrentzako EKO tailerra egingo dira. 17.30ean, emakumeen harrijasotze erakustaldia izango da. 19.00etan, Bilboko Akordeoien Orkestra Sinfonikoak kontzertua eskainiko du Jaunaren Antzaldatzearen parrokian. 

Iluntzean, musikak hartuko du lekukoa Larreineta auzoan. 19.30etik 21.00etara eta 21.30etik 22.30era, OXABI taldeak erromeria kontzertua eskainiko du kirol anitzeko pistan. Gainera, 21.15ean eta 22.45ean, bideomapping ikuskizuna proiektatuko da Larreinetako geltokiko fatxadan. Egun osoan zehar, ‘Iron River’ bisita gidatuak izan dira ere bai. 

Meatzaritzaren zerbitzura jaio zen funikularra

Bizkaiko Foru Aldundiak eraiki zuen Larreinetako funikularra, Sustapen Ministerioak 1921eko martxoaren 11n emandako emakidari jarraikiz, eta 1926ko irailaren 25ean inauguratu zen. Bere bizitzako lehenengo hamarkadetan, funikularrak zerbitzua eman du meatzaritzako langileak igotzeko eta burdin mea Zugaztietako ustiategitik fabriketara eramateko. 

Europan bakarra den plataforma horizontal bereizgarria duen diseinuari esker, langileak 10 minutu eskasean garraiatu ahal ziren (errepide zaharrean zehar, ordu eta erdi behar izaten zuten), bai eta ibilgailu astunak eta salgaiak garraiatu ere. 

Pertsonak garraiatzeko kabinak Ortuellako Triano trenbidearen tailerretan eraiki ziren, ia hiru tonako pisuarekin. Zurezko pieza itxiak ziren, eta hiru atalek 60 pertsona hartzeko edukiera zuten, bai eta salgaiak garraiatzeko plataforma estali bat eta balkoi ireki bat ere. Jatorrizko kabina horiek 1985era arte erabili ziren, eta urte horretan diseinu berriko beste kabina batzuek ordezkatu zituzten. 

Meatzaritzaren gainbeherarekin, funikularraren erabilera ere aldatu egin zen. Hala ere, azpiegiturak bizirik iraun zuen, eta gaur egun garraiobide publiko eta erakargarri turistiko gisa erabiltzen da. Bere ibilbideak Trapagaran eta Larreineta lotzen ditu, eta Meatzaldeko paisaia eta meatzaritza iraganaren lekuko izaten jarraitzen du.