Idoia Eraso

Korsikarrak, beraien ‘ikastolak’ sortzeko bidean

Estatu frantseseko beste tokietan ez bezala, Korsikan derrigorrezko hezkuntza korsikarrez jasotzeko ez dago Seaskako ikastoletakoa bezalako murgiltze eredurik. Hori dela eta, Scola Corsa elkarteak bide hori hartzea deliberatu du, eta bi ’ikastola’ korsikar irekiko ditu.

Eskolim sarea osatzen duten elkarteetako presidenteak (@DIWAN)
Eskolim sarea osatzen duten elkarteetako presidenteak (@DIWAN)

Scola Corsa elkarteak korsikarrez soilik irakatsiko luketen bi zentro irekitzea deliberatu du, Biguglian eta Bastian. Lehena hurrengo ikasturtean irekitzea aurreikusten dute, eta bigarrena eramaten ari diren prestaketen arabera eginen da. Estatu frantseseko hizkuntza gutxituetan murgiltze eredua eskaintzen duten beste eskualdeetako bost elkarteekin bat eginez Eskolim sarean sartuko da. 

Oraingoz, horrelako eskaintzarik ez da Mediterraneoko irlan, baina beste elkarteetako esperientzia baliatzeko Eskolimeko kideak biltzar nagusia Biguglian egitera gonbidatu dituzte martxoaren 27 honetan. Sarea, Seaskarekin batera, Diwan bretoia, Calandreta okzitaniarra, Bressola katalana eta ABCM alsaziarra osatzen dute.

Korsikak duen estatus bereziak autonomia handia ematen dio Parisekiko. Orain arte korsikarrez eskainitako hezkuntza sistema publikoan oinarritzen zen, baina eskumen handiak izanik ere, Hezkuntza Nazionalaren menpe gelditzen da, eta murgiltze sistema garatzeko mugatuak dira. Hori dela eta, korsikarrek Estatuan hizkuntza gutxituak dituzten beste tokietako eredua ere garatzea deliberatu dute. Eskolim 2009an eratu zen, eta egun 15.000 ikasle, 200 hezkuntza zentro eta 600 irakasle ditu bere baitan.

Sistema publikoa eta pribatua

«Sistema publikoak bere mugak dituela ikusirik, hizkuntzaren garapena mugatzen duenez, gure kideen esperientziek erakutsi digute elkarteen eskutik heldu den murgiltze ereduak laguntza ekar dezakeela, baita osagarritasuna ere, esperientzia horretan oinarrituta dinamika horretan integratzen gara», adierazi du Scola Corsako presidente Ghjiseppu Turchinik.

Peio Jorajuria Seaskako presidenteak bertako egoera horrela azaldu du: «Korsikak hezkuntza publikoan ezarri zuen bere indarra, eta eskola publiko guztietako lehen hezkuntzan sistema elebidunean korsikera ezartzea lortu dute, baina ohartu dira hiztunak sortzeko horrekin ez dela aski. Beraien arazo nagusia hiztunak eta erabilera dira, eta horretarako murgiltzea behar dela».

Bretainiako Diwan elkarteko eta Eskolimeko presidente Stephanie Stollek, Korsika ere beraiekin batera bide hartzearekin pozik agertu da: «Gure sostengua emanen dizuegu, eta gainera baduzue erakundeen sostengua, guretzat sekulakoa dena, eta abentura hau partekatuko dugu». 


Scola Corsa 1970. hamarkadan sortu zen, ikastolen federazioaren engaiamendu berekin, baina dinamikak ez zuen aitzina egin. Aldiz, gaurko egoera soziolinguistikoa ikusirik, baita Emmanuel Macronen Gobernuak daraman politika ere, berriz antolatzea deliberatu dute. 

Eskolimeko ordezkariak François Alfonsi eurodiputatua, Gilles Simeoni Korsikako presidentea, Jean-Charles Giabiconi Bigugliako auzapezarekin eta Lisandru De Zerbi Bastiako axuantarekin elkartu dira, eta Scola Corsa sarearen parte izatearen garrantzia azpimarratu dute.

Elkarte korsikarra egiten ari den bidean, erakundeen laguntza handia izaten ari da, bi hezkuntza zentroetarako egoitzak herriko etxeek utziko dizkietelako. Biguglian dena prest dute jada, udalaz gain kolektibitatearen laguntza ere jaso dute, eta orain urrats administratiboak ematea besterik ez da behar.

Bozka Asanblea Nazionalean

Apirilaren 8an Asanblean Nazionalean bozkatuko den hizkuntza gutxituei buruzko lege proposamena izan da Eskolimen biltzar nagusiko hizketagai nagusietako bat, momentu honetan Estatu frantsesean berezko hizkuntza duten gune guztietan bezala. Interpelazio publikoak eta negoziaketa pribatuak ematen ari dira eskualde ezberdinetan.

Eskolimek ere, agiria kaleratu du legearen beharra aldarrikatuz, eta diputatuei eskatu die legea Senatuan bozkatu zen bezala atxikitzea, hau da hezkuntzari loturiko artikuluak atxikirik, eta bereziki aipatu du, eztabaida gehien sortzen duena, murgiltze ereduaren errekonozimenduarena, hain zuzen ere.

Bestalde, estatuko eskualdeetako presidenteak publikoki mintzatu dira, parlamentariei legearen alde bozka dezaten, Ipar Euskal Herriko hiru diputatuetatik Jean Lassallek baiezkoa eman du, baina Vincent Bru eta Florence Lasserre Davidek oraindik ez dute haien erantzunik eman.

Interpelazio publikoa egin die Euskal Konfederazioak euskal diputatuei, baina beste tokietan aldarrikapen politikoak karrikan ere zabaldu dira. Martxoaren 13an 5.000 pertsona inguru atera ziren Kemperreko kaleetara, Emmanuel Macronen gobernuak, ere bereziki Jean-Michel Blanquer Hezkuntza ministroak daraman politikaren kontra, eta lege berriaren beharra aldarrikatzeko.

’Molac legea’ izenarekin ezaguna da proposamena egin zuen Paul Molac diputatu bretoiaren izenean, eta honek asteburu honetan kaleratu duen agiri batean, aukera hau «historiko»tzat jotzen du. Legearen aldeko sinadura bilketa bat ere abiatu da.