Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ikasleen emaitzak hobetu egin dira matematiketan, euskaran eta gaztelanian, batez ere Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan (DBH). Lakuako Gobernuaren Hezkuntza Sailak iaz Lehen Hezkuntzako laugarren mailan eta DBHko bigarren mailan egindako proba diagnostikoetatik atera dira ondorio hauek.

Zehazki, 2024-2025 ikasturtean 836 ikastetxe publiko eta pribatu itunduetako 44.000 ikasle baino gehiagori egindako ebaluazioen emaitzak azaldu ditu Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak asteazken honetan Gasteizko Legebiltzarreko batzorde batean.

Froga hauekin ikasleen bilakaera aztertzen da gaztelanian, matematiketan eta euskaran. Aurreko ebaluazioetan zientziako eta ingeleseko gaitasunen azterketa sartzen zen, baina honetan ez da neurtu.

Pedrosa sailburuak nabarmendu duenez, 2023ko emaitzekin alderatuta hobekuntza orokorrak erregistratu dira aztertutako gaitasun guztietan. Lehen Hezkuntzako laugarren mailan bilakaera «positiboa eta egonkorra» izan da eta DBHko bigarren mailan «nabarmeagoa eta orokorragoa».

Matrikula bizia eta sistemaren tentsioa

Ikastetxe publikoetan zein pribatu itunduetan eta hizkuntza eredu guztietan emaitzek hobera egin dutela azpimarratu du sailburuak, baina ez du sareen eta ereduen arabera bereizitako daturik eman. «Egoera desegokian» dauden ikasleen eta Estatutik kanpoko jatorriko ikasleen artean ere bilakaera positiboa izan dela gaineratu du.

Zehazki, adierazi du Lehen Hezkuntzako laugarren mailan hobekuntza erregistratu dela gaztelanian (6,1 puntu gehiago) eta matematiketan (4,3 puntu gehiago), eta euskarako gaitasunak aurreko edizioaren maila bertsuetan jarraitzen duela, ikasgeletan hizkuntza aniztasuna gero eta handiagoa den testuinguru batean.

Bestalde, DBHko bigarren mailan aurrerapenak daude hiru gaitasunetan: euskaran (10,2 puntu gehiago), gaztelanian (7,6 puntu gehiago) eta matematikan (5,1 puntu gehiago).

Ikasleen mailari dagokionez (hasierakoa, ertaina edo aurreratua), Lehen Hezkuntzako laugarren mailan, hasierako mailan daudenenak euskaran gora egin du (%33,7tik %36ra), gaztelania jaitsi egin da (%20,1etik %14,3ra) eta matematikan egonkor mantendu da (%16,6tik %16,7ra).

DBHko bigarren mailari dagokionez, nahiz eta %42,2 euskararen hasierako mailan egon, ehuneko hori %10,2 jaitsi da 2023ko datuekin alderatuta. Matematikan hasierako mailan %17,9tik %7,6ra jaitsi da, eta gaztelanian %26tik %18,3ra. Aldi berean, ikasleen kopurua maila ertainean eta aurreratuan handitu egin da.

Begoña Pedrosa sailburuak datu hauek «sistemaren tentsioaren» testuinguruan kokatu ditu. Izan ere, matrikula bizia da nagusi 7.545 ikasle iritsi direlako ikasturtea hasita zegoela, eta Estatutik kanpo etorritako ikasleen ehunekoa %23,5ekoa da Haur Hezkuntzan (%2 2015ean), %29,3koa Lehen Hezkuntzan eta %17,4koa Bigarren Hezkuntzan.

Murrizketa jatorriaren araberako «arrakalan»

Joera hori hobetzekoa dela nabarmendu du, eta ikaskuntza prozesuek eta, bereziki, hizkuntza prozesuek denbora behar dutelako ideia indartzen dela, Bigarren Hezkuntzan erregistratutako hobekuntzetan ikus daitekeen bezala. «Behar bezala ari gara aurrera egiten, baina jarraitu behar dugu», zehaztu du.

Pedrosak azpimarratu duenez, nahiz eta emaitzak oro har hobetu egin diren Estatutik kanpoko ikasleen artean, oraindik «arrakalak» daude bertakoekin alderatuta, Bigarren Hezkuntzan «asko» murrizten direnak.

Hala, egoera sozioekonomikoak errendimenduan eragiten jarraitzen badu ere, matematikan, maila altuko eta baxuko ikasleen arteko aldeak egonkor mantentzen dira Lehen Hezkuntzan (1,1 puntu gehiago), eta DBHn, berriz, 16,8 puntu jaitsi dira.

«Horrek hobekuntza nabarmena erakusten du ekitateari dagokionez. Bigarren Hezkuntzan arrakalak murrizteak agerian uzten du sistemak jatorrizko desberdintasunak arintzeko duen gaitasuna», adierazi du sailburuak.

Pedrosak 2025eko EAEko hezkuntza sistemari buruzko zifrak ere eman ditu. Sistemak 1.234 ikastetxe eta 384.515 ikasle izan zituen iaz, aurreko urtean baino 8.345 gutxiago.