Duela 11 urte eman zuen ezagutzera bere burua Kobane hiriak, Estatu Islamikoaren (ISIS) aurkako 136 eguneko erresistentzia historiko baten protagonista izan zenean. ISIS, erakunde ilunen artean ilunena, jihad izenpean mundua islamarentzat konkistatu eta emakumeak sexu-esklabo eta gerrako harrapakin bihurtu nahi zituen barbaroen armada, garaitu zuten kurduek.

Kobane, herri martiria, konfederazio demokratikoaren isla, autogestioaren eredu dena, setiopean dago berriz ere; oraingoan, Siriako trantsiziozko gobernuaren aldetik, Mendebaldeak, Estatu Batuek, Turkiak, Qatarrek, Israelek eta beste potentzia inperialista batzuek babestua, eta nazionalismo arabiar berritu batekin, Ahmed Al-Xaraa (Al-Jolani) Al-Qaedako eta ISISeko kide ohiaren gidaritzapean.

Siriako Armadaren mozorropean jarduten duten ISISeko talde eta militante ohiek sistematikoki urratzen dituzte giza eskubideak, eta gerrako krimenak gauzatzen dituzte okupatzen dituzten eremuetan: sarraskiak egiten dituzte, gorpuak torturatzen dituzte eta irudiak zabaltzen dituzte sare sozialetan izu psikologikoaren taktika gisa. Emakumeen bahiketa masiboa dokumentatu da, eta talde horiek argitaratutako bideoetan argi eta garbi adierazten dute bahitutako emakume kurduak «opari» gisa entregatzen dituztela komandanteentzat.

Bandera berrien pean indartzen ari diren talde jihadistak arriskutsuak dira munduko pertsona guztientzat. Aski da gogoratzea batez ere Mendebaldean sortu zen beldur oldea: 2015ean, 130 hildako, Parisen egindako eraso koordinatuetan; 2016an, bonbardaketak Bruselako aireportuan eta metroan, 49 lagunen sarraskia Orlandoko Pulse klubean, 86 biktima utzi zituen kamioi-erasoa Nizan; 2017an, atentatua Manchester Arenako kontzertuan 22 hildakorekin, eta eraso masiboak Bartzelonan.

Krimen horiek ez ziren ekintza isolatuak izan: terrore-estrategia deliberatu baten parte izan ziren. Gaur egun, erasotzaile horiek berek −kartzeletatik askatuak, berrarmatuak eta «legitimotzat» aurkezten diren estatuek babestuak− Kobane inguratzen dute. Mendebaldearen eta mundu osoaren isiltasun konplizeak ez ditu 14.000 martiri baino gehiago sakrifikatu zituzten kurduak bakarrik traizionatzen, mundu osoa ere jartzen du arriskuan.

Urtarrilaren 19an, Siriako Indar Demokratikoek, Rojavaren aurka egindako setioa genozidio bihurtzeko arriskuan zegoela, Rojavako erresistentziarekin bat egiteko hiru estatutako eta diasporako herri kurduari altxatzeko deia egin zioten. Hurrengo goizean, Irakeko eta Turkiako herri kurdua −batez ere gazteak− Rojavako mugarantz irauli zen.

Nusaybingo martxa handiaren ondoren, gazteek alanbre-hesiak eta mugako hormak zeharkatu zituzten, Poliziari eta Armadari aurre egin zieten, eta Rojavan sartzea lortu zuten. Turkiako Estatuak mugan eraikitako harresia eraitsi eta muga kolonialak suntsitu zituzten.

Urtarrilaren 20ko lehen orduetan, AEBk Arbilen, Irakeko Kurdistango Eskualde Autonomoko hiriburuan, duen kontsuletxearen aurrean hasi ziren protestak berehala zabaldu ziren Irakeko beste hiri batzuetara. Izan ere, arriskua muturrekoa da; Rojavako autonomia demokratikoa elkarrekin eraiki zuten herri kurduak, emakumeek eta gutxiengoek −yazidiek, kristauek, asiriarrek eta armeniarrek− berehalako genozidioa dute aurrez aurre. Al-Jolani-Ahmad Al-Xaraaren gobernuaren erasoek, potentzia kolonialek babestuta, ez dute soilik autonomia proiektua deuseztatzea bilatzen, baizik eta herri kurdua eta gutxiengoak sistematikoki akabatzea, mertzenarioak eta jihadistak odolarekin, diruarekin eta lurraldearekin saritzeko.

Bitartean, Qatarrek finantzatutako "Al Jazeera" eta "Middle East Eye" hedabideek ankerkeria horiek estaltzen dituzte eta Siriako Armadaren indarkeria nazionalismo arabiarraren erretorikaren pean legitimatzen dute, milioika konplize bihurtuz gaur, eta ziurrenik, biktimak bihar. Aldi berean, Turkiako Estatuak gerra zibernetikoa hasi zuen sare sozialetan tokiko hedabideen milaka kontu itxiz eta kurduen albiste-agentzien orriak blokeatuz, egia isilarazten saiatuz.

Historia errepikatu egiten da. Herri kurduak historian zehar jasan duen hondamendi handienetako bat, zalantzarik gabe, bere lurraldea lau zatitan banatu izana da, gizarte kurdua estatu-nazioek ezarritako mugen bidez bereiziz. Iran, Irak, Siria eta Turkiako estatuek, hitzez hitz, kurduak beren estatu-nazioen barruan harrapatu dituzte.

Urtarrilaren 26an Kobaneren askapenaren hamaikagarren urteurrena bete zen. 2015eko egun horretan, YPGk (Herriaren Autodefentsarako Unitateak) eta YPJk (Emakumeen Autodefentsarako Unitateak) Kobane askatu zutela adierazi zuten, 136 eguneko erresistentzia heroikoaren ondoren, «Kobane jada ez da dolu-leku bat» aldarrikatuz. Askatasun-itsasargi bihurtu zuten munduarentzat.

Gaur, hamaika urte geroago, askatasun hori bera dago berriro setiatuta. Baina gogoan dugu: Kobane ez zen erori, ez zelako bakarrik egon. Milaka pertsonak mugak zeharkatu zituzten, estatuei desafio egin zieten, bizia arriskatu zuten hura defendatzeko. Gaur, Kobanek berriro deitu gaitu. Hesia apurtzeko eskatzen digu, indarrak ugaritzeko, bere erresistentzia geure egiteko.

Azken unean, badirudi kurduen ordezkaritza eta Siriako Gobernua adostasunera iritsi direla. Baina zein fida daiteke, Siriako Gobernuak behin eta berriro adostutakoa pikutara  bidali duenean?