Lakuako Gobernuko Osasun Sailak lizitaziora atera ditu Osakidetzaren garraio sanitarioko kontratu berriak, ostegun honetan Bilbon jakinarazi duenez. Aritz Uriartek, Administrazio eta Finantzaketa Sanitarioko sailburuordeak, azaldu duenez, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa osoan larrialdiei, emergentziei eta pazienteen lekualdatzeei arreta emateko «funtsezko» zerbitzua da. 

Lakuak osasunaren arloan bultzatzen duen herritarren partaidetzarako ereduaren baitan, Uriarterekin batera aurkezpenean hainbat paziente elkartetako ordezkariak izan dira.

EAEko kudeaketa publiko sanitarioan «berria» den prozesu honek «ikuspegi berritzailea» duela azaldu dute, «humanizazioa txertatzen baitu, bai aurreko fasean, bai administrazio izapidean bertan». Horrela, haien ekarpenak ez dira alderdi tekniko zehatzak hobetzera mugatzen, «baizik eta kontratuaren funtsezko elementuetan eragin dezakete, hala nola irisgarritasunean, erantzun denboretan, pazienteari emandako informazioan edo kalitate adierazleetan».

Lizitazio berriaren kontratazioa 649,848 milioi eurokoa da lau urterako, eta bi zerbitzu handitan banatzen da. Alde batetik, premiazko garraio sanitarioa, aurreikusi ezin diren larrialdi- eta emergentzia egoerei erantzuteko pentsatua, pazienteak lekualdatzean laguntza emateko prestatutako anbulantzia asistentzialekin, 372,41 milioi eurorekin hornitua. Bestetik, garraio sanitario ez-asistentziala, programatutako lekualdaketetara edo bidaian arreta medikorik behar ez duten pazienteen lekualdaketetara bideratua, 277,438 milioi euroko aurrekontuarekin. Kontratuaren indarraldia lau urtekoa izango bada ere, urtean behin luzatu ahal izango da, 3 urtez. 

Lizitazioaren abiapuntua gaur egun dagoenaren antzeko anbulantzia kopurua da: larrialdikoa ez den garraio sanitarioan, 160 anbulantzia inguru Bizkaian, 120 Gipuzkoan eta 30 Araban; eta urgentziazko garraio sanitarioan, 36 anbulantzia Bizkaian, 24 Gipuzkoan eta 16 Araban. 

Kontratu berriek «emaitzen araberako ordainketa» txertatzen diete enpresei, ezartzen diren ibilbide batzuen eta pazientea lekualdatzeko anbulantziek jasan ditzaketen atzerapenen arabera, «onargarriak, gehiegizkoak edo gehiegizkoaren gainetik» diren finkatzen dituen eskala baten arabera. 

Adibidez, onargarritzat jo daitekeen gehieneko denbora 60 minutukoa da oro har, eta 45 minutura jaisten da dialisia duten pazienteen kasuan, eta 30 minutura transplanteen kasuan.

Giltzurrunetako Gaixotasunen aurkako elkarteko, Alcer Bizkaiako ordezkaria den Belen Herrerak neurria baloratu du eta anbulantziek lekualdaketak egiteko behar dituzten denborak aldatzea espero duela adierazi du.

Osasun Sailak lizitazio horren aurrekontua kalkulatu du kontuan hartuta sektoreko hitzarmen kolektiboa, erregaiaren igoera, KPIa eta subrogatu beharreko plantillen benetako kostuak. Informazio hori pleguetan sartuko dela esan dute, hala prozesuari gardentasuna emango zaiolako eta enpresek kontratuari lotutako betebeharrak aldez aurretik ezagutzea ahalbidetuko duelako.

Pazienteen parte-hartzea

«Pazienteen elkarteek parte hartu dute plegu horiek egiteko prozesuan, eta haien proposamenak etorkizuneko zerbitzuaren parte dira», azaldu du Uriartek. Zehazki, pazienteen parte-hartzeak lagundu du kasu honetan premiazkoa ez den garraio sanitarioa diseinatzen, erabiltzaileen esperientzia hobetzera bideratutako neurriak sartuz. 

Era honetan, lizitazioa osasun arloko kontratazio publikoaren ikuspegi zabalago batean kokatzen dela adierazi dute. Gainera, gogoratu dute Osasun Saila aurten hasiko dela Pazienteen Legearen Aurreproiektua izapidetzen eta, beraz, izapidetzea abian jarri duen lehen autonomia erkidegoa dela.

Eredu pribatua nagusi

Lizitazioarekin batera dator Osakidetzaren garraio sanitarioa pribatua mantentzea. Iazko urte amaieran gehiengo sindikalak Lakuako Osasun Sailburuari anbulantzien kudeaketa pribatuarekin ez jarraitzeko eskatu zion: «Euskal osasun zerbitzuarentzat ezinbestekoak diren elementuen kudeaketa enpresa pribatuen esku uzteak ez du funtzionatzen».

LAB sindikatuak une hartan ziurtatu zuen «ulertezina» zirudiela Lakuako Gobernuak «funtzionatzen ari ez den sistema batekin» jarraitzeko erabakia hartzea. Ostegun honetan aurkeztutako garraio sanitarioko zerbitzuaren kontratua 2027ko urtarrilaren 1ean sartuko da indarrean, eta lau urteko iraupena izango du, beste hiru urtera luza daitekeena.