ELA, CGT, ESK, Steilas, USO eta CNT sindikatuetatik eta OPA Hego Euskal Herriko osasun-sistema publikoaren aldeko plataformek Estatu espainolean osasun-sistema publikoen eta Gizarte Segurantzarekin elkarlanean diharduten mutuen artean sustatzen ari diren hitzarmenak «ez ditugula onartzen» adierazi dute.

Prentsaurreko batean azaldu dutenez, hitzarmen horiek CEOEk, CEPYMEk, CCOOk eta UGTk bultzatu zituzten Estatuko elkarrizketa sozialeko mahaitik 2023an, eta traumatologia-kasuetan jatorri arrunteko aldi baterako ezintasunagatiko baja-denborak murriztea dute helburu, mutuek proba diagnostikoak, tratamendu kirurgikoak eta errehabilitazio-prozesuak egin ditzaten ahalbidetuz.

Diotenez, testuak ezartzen duenez, osasun-sistema publikoko profesionalek, beren borondatez, baimena eskatu ahal izango diote pazienteari zenbait jarduketa mutuetara bideratzeko, lesio traumatologiko bat diagnostikatzeko unean (adibidez, meniskoko, sorbaldako, bizkarrezurreko lesioak, tendinitisa, artikulazioetako arazoak, etab.).

Orduan, pazienteak onartzen badu, sistema publikoko medikuak beharrezko probak edo tratamenduak identifikatu eta mutuari jakinarazi beharko dizkio, eta, gainera, dagokion informazio klinikoa eman beharko dio. Mutuak proba edo esku-hartzea egin ondoren, sistema publikoko profesionalak gehienez ere zazpi eguneko epean deitu beharko dio pazienteari, emaitzak baloratzeko eta hurrengo urratsak erabakitzeko.

Sindikatu hauen arabera, enpresak lan-absentismoa eta osasun-sistema publikoko itxaron-zerrenda luzeak areagotu izana argudiatuz gero, prozesu horrek gainkarga administratibo eta asistentziala ekarriko lieke zerbitzu publikoei, traumatologiari bereziki, eta desberdintasunak sortuko lituzke arretan, pazientearen lan-egoeraren arabera: langile aktiboak mutualitateetara bidera litezke, eta erretiratuak, langabeak, ikasleak, etxean lan egiten duten pertsonak edo haurrak, berriz, itxaron-zerrendan jarraituko lukete.

«Praktikan, mekanismo horrek ez du sistema publikoaren zama murrizten; aitzitik, konplexutasun- eta desberdintasun-maila berri bat sartzen du, eta, gainera, osasun-laguntza pixkanaka pribatizatzeko atea irekitzen du, aurrerago idatzi honetan adieraziko dugun bezala», gaineratu dute.

Bestalde, argudiatzen dute hitzarmenak ez dituela kontuan hartzen itxaron-zerrenden igoeraren eta lan-absentismoaren «benetako arrazoiak». «Behar ez bezala argitze hori enpresa askok istripu arinak lanekotzat hartzeari uko egitearekin eta enpresek arriskuen prebentzioa kanpora ateratzearekin lotuta dago, eta horrek haien erantzukizuna lausotzen du», azaldu dute.

Sindikatuen ustez, akordioak mugatu egiten du sistema publikoko profesionalek mutualitateen historia klinikoari buruzko informazioa eskuratzea, eta behin eta berriz gogorarazten du sekretu profesionalaren betebeharra eta ez-betetzeen balizko lege-ondorioak.

Ondorio hauek eta «pribatizaziorako-arriskua» direla eta, hitzarmena EAEn eta Nafarroan sinatuz gero, medikuek honen aplikazioan parte hartu ez dezatela eskatu dute sindikatuek. Zehazki, mutuei deribazio-baimenik ez eskatuz, haien bidez probarik edo tratamendurik ez eskatuz eta mutuek benetan lanekoak diren kalteen erantzute izan daitezen exijituz.