Sakanako hamalau udalek, Izako hainbat kontzejurekin eta Aralarko Elkartearekin batera, Iruñea-Altsasu lotzeko mahaigainean jarri den abiadura handiko trenaren aurkako alegazioak aurkeztu dituzte.

Jendaurrean jartzeko iragarkia 2025eko abenduaren 23an argitaratu zen Estatuko Aldizkari Ofizialean. Harrezkero, Irurtzun, Arakil, Irañeta, Uharte Arakil, Arruazu, Lakuntza, Ergoiena, Arbizu, Etxarri Aranatz, Bakaiku, Iturmendi, Urdiain, Olazti eta Ziordiako udalek alegazioak aurkeztea erabaki dute, eta Aldaba, Otxobi eta Arizko kontzejuek eta Aralarko Elkarteak bat egin dute alegazioekin.

Alegazioetan azaltzen dutenez, AHTak ingurumen-afekzioak eragingo lituzke intereseko habitatetan eta ur-ibilguetan, gainera zabortegien bederatzi kokaleku eta hamabost zubibide berri egingo lirateke, eta, horrez gain, inpaktu akustiko larriak eragingo lituzke hainbat herritan.

Tokiko erakundeek onartzen dute trenbideak garraiobide jasangarri gisa duen ahalmena, baina ohartarazi dute abiadura handiko ereduak «ingurumen-, gizarte-, hirigintza- eta ekonomia-inpaktu handiak» dituela. Gainera, diotenez, AHTa garestia da eta erabilera mistoa mugatzen du.

Ildo horretan, azterlanean aurreikusitako trenbidearen bikoizketa errefusatu dute, «azpiegituraz gainezka dagoen» bailara batean metatutako inpaktuak larriagotuko lituzkeelako eta egungo trenbidea «ia desagertzera» eraman lezakeelako.

Horren aurrean, ‘Tren Publikoa eta Soziala’ izeneko eredu alternatibo bat defendatu dute, egungo sarea, geltokiak eta azpiegitura osagarriak osorik modernizatzearen alde egingo duena, lurraldea egituratzeko, eta herriak eta eskualdeburuak lotzeko.

Erakundeen arabera, ibilbidea egiteko aurreikusitako denbora proposamen alternatiboan planteatutakoaren antzekoa izango litzateke, eta, beraz, uste dute Ministerioaren ereduak ez dakarrela abantaila nahikorik lurralde-inpaktua konpentsatzeko.

Udalerri eta kontzejuek herritarrei alegazioak aurkezteko deia egin diete. Eta, era berean, Tren Publiko eta Sozialaren aldeko Plataformak martxoaren 14an Altsasun deitutako manifestazioan parte hartzeko deia egiten dute.