Ottawako (Kanada) Elkarte Geografikora eraman du Bilboko Itsasmuseumek ‘Selma Huxley: euskaldunen aztarnen bila Terra Novan. XVI. mendea’ erakusketa ibiltaria, 2023an museo bizkaitarren ikusgai egon zenaren egokitzapena. Hala, Huxleyren lanaren epizentro den herrialdean egingo du geldialdia erakusketak, ikertzaile honek XVI. eta XVII. mendeetan Terra Novan egindako euskal espedizioak aztertu baitzituen. 

Erakusketaren egokitzapena lau bloke tematikoz eta hogeita hamarren bat panelez osatua dago, eta Euskal Herriko XVI. eta XVII. mendeetako itsas historian eta Terra Nova-ko euskal baleontzi eta bakailao-ontzietan aditua den Michael Barkhamek izan du erakusketaren zuzendaritzaren arduraduna. Testu guztiak bi hizkuntzatan aurkezten dira: ingelesez eta frantsesez, eta aretoan banatutako QRen bidez euskaraz eta gaztelaniaz ere irakur daitezke.  

Selma Huxleyren (Londres, 1927 - Chichester, 2020) bizitza ezagutzeko ibilbide bat proposatzen du. Zientzialarien artean aitzindaria izan zen Huxley, zientziarenganako ardura eta konpromisoa ardatz izan zituen nazioarteko historialaria. Haren lana oso garrantzitsua izan zen Euskal Herriko eta Kanadako itsas historiarako; euskaldunek XVI. eta XVII. mendeetan Terra Novan, egungo Kanadako kostalde atlantikoan, egindako euskal espedizioak aztertu zituen, oso datu gutxi baitzeuden garai historiko horri buruz. 

Bereziki garrantzitsuak dira Selma Huxleyk bere ikerketetan aurkitutako hiru eskuizkribu, Kanadan idatzitako jatorrizko dokumentu zibil zaharrenak direlako: txalupa batzuen salmenta, 1572ko datarekin, eta 1577 eta 1584ko bi testamentu. 

Huxleyren lanak nazioarteko aitortza jaso du. Horrela, 1981ean, Kanadako Ordenaren izendapena jaso zuen, herrialde horrek ematen duen sari zibil gorena; 2014an, Jaurlaritzak Lagun Onari saria eman zion, Euskal Herriko itsas historiari egindako ekarpenagatik, eta Estatu espainoleko Elkarte Geografikoak Nazioarteko SGE Saria eman zion 2018an.

Gainera, 1992tik, Bilboko Kontsula da Selma Huxley, eta Itsasmuseumekin harreman estua izan zuen hasieratik. Esate baterako, oso modu aktiboan parte hartu zuen museoaren hamargarren urteurrenean, erakundearen historian esanguratsuak izan diren beste pertsona batzuekin batera bideo bat grabatuz eta botila batean honako desira hau sartuz: «Sinestezina da hogei urte hauetan zenbat gauza gertatu diren. Miraria da. Aurrerantzean ere berdin jarraitzea espero dut».

Selma Huxley 2020ko maiatzaren 3an hil zen, Euskal Herriko eta Kanadako itsas historia aldatu zuen ondare profesional garrantzitsua utzita, bai eta bizitza pertsonal zirraragarria ere.