Abuztuaren 6ko, osteguneko, arratsaldea da eta isiltasuna da nagusi Urepeleko Lehen Hezkuntzan. AEK-k antolatutako barnetegiko 50 ikaslek euren testua errepasatu dute senideen eta baserritarren aurrean ematera doazen ikuskizunetarako, haiekin batera euskara ikasteko ikastaro trinkoa amaitu dutela ospatzera joan baitira. Laster, “txoootx!”-ak patioan izango dira, bere edalontzia sagardoz betetzeko dei gisa.

Uztailaren 13tik abuztuaren 7ra, bi asteko bi saiotan, adin guztietako 49 heldu igaro dira, maila guztietako taldeetan banatuta, zortzi  orduko eskola lanaldietarako. Gainerakoan, euskara zen bazkari eta jardueretan entzuten zen hizkuntza bakarra. Heldu gazteentzat -AEKn gutxiago izan ohi direnak, ohikoagoak dira jubilatuak eta ikastolako gurasoak-, udako praktika hauek azkar aitzinatzeko aukera dira, Ipar Euskal Herriko bizitza sozial eta kulturalean integratzeko.

«Nire ingurua euskalduna da, eta mundua ezagutzen jarraitu nahi dut. Nik argi dut: hemen bizi bazara, euskara ikasi behar da. Normala da», uste du Helena Mouretek, 25 urtekoak, Euskal Herriko laborantza ganbarako nekazaritza sailburua.

«Hor gelditzeak ez du zentzurik»

Duela urtebete heldu zen Garaztarra AEK-k urte osoan eskaintzen dituen arratsaldeko eskoletara. Gaur egun, A2 mailako ikasleen taldean, euskal gramatikari ekiten dio. «Gure mailan pixka bat frustragarria da, gauza sinpleez bakarrik hitz egiten baita. Baina hor gelditzeak ez du zentzurik. Edo ez zara hasten, edo azkeneraino ikasten duzu. Lan hau guztia ez da alferrik izan behar», hala dio berak, espero duela, egunen batean, jasotzen dituen nekazariekin euskaraz hitz egiteko aukera izatea.

Gazte heldu batzuentzat, euskara ikastea, izatez, lan munduan integratzeko modu bat da. Emilie Vilaça, 23 urtekoa, Cote d'Azur-etik etorri zen duela lau urte eskas. Hainbat ikastaro eta Itsasun AEKrekin egindako zortzi hilabeteko prestakuntza trinkoaren ondoren, irakasle gazte hau B1 mailako klaseetara doa da gaur egun. «Hemengo ikastetxeetan izan ditudan esperientzietan, euskara zein polita den ikusi ahal izan dut, baita transmititzen duen kultura eta nortasuna ere. Horren parte izan nahi nuen», kontatu du. Irailean Hazparneko ikastolan hasiko da eta haur hezkuntzako ikasleei euskarazko eskolak emango dizkie.

Publiko objektiboa

«Aurten, batez ere bigarren deialdian, ohi baino gazte heldu gehiago hartu ditugu», baieztatu du Mikel Pomadere Garrak, AEKko Urepeleko barnetegien arduradunak. Bere hitzetan, 25 eta 35 urte bitarteko helduek euskara ikasteko pausoa ematea, besteak beste, festa herrikoi eta euskaltzalei zor zaie. «Gaur egun, Ipar Euskal Herrian ospatzen diren festa nagusiak euskaraz bizitzen dira; badira oso modan dauden taldeak, En Tol Sarmiento edo Zetak kasu. Nire iritziz, gazteak euskara ikastera animatzen dituzte. Aldiz, gazteenek ez dute zertan hizkuntza berri bat ikasteko interesik izan, ez dugu 18 eta 20 urte bitarteko gazterik, adibidez».

Gazteenentzat, prestakuntzarako kontu profesionalean behar beste kotizatu ez dutenentzat, barnetegien kostua ere galga izan daiteke -700 euro inguru bi asterako, pentsio osoan-. Testuinguru horretan, Eusguneak proiektu europarrak 2,56 milioi euro ditu, horietatik erdia baino gehiago Europar Batasunak finantzatzen ditu, eta Seaska murgiltze-sarearen parte ez diren «ikasleentzako murgiltze-egonaldi linguistikoak antolatzea» ahalbidetzea du helburu, baita batxilergoa amaitu ondoren «gazteentzako prestakuntza intentsiboko programak abian jartzea» ere.