Emakume askeak, zapalkuntza orotatik libre biziko direnak. Borroka feministak horixe du xede. Eta borroka horrek, oinarri horiek, inoiz baino biziago jarraitzen dute. Mendez mende eta hamarkadaz hamarkada, emakume beltzek, emakume sufragistek, lesbianek, transexualek eta belaunaldiz belaunaldi altxatutako beste hainbestek egindako borrokak ez du zentzurik galdu, ideologia eta sistema atzerakoiaren zapalketa ez delako eten. Birformulatzen joan da, hori bai. Maskara aldatu du, testuinguruaren arabera. Diskurtsoa egokitu du, momentu politiko eta sozialaren komenentzia kontuan hartuta. Baina asmoa, asmoa ez da aldatu: patriarkatuaren sustraiak ongi errotuta mantendu nahi ditu, pribilegioa betikotu. Eta ideia horrek denboran iraungo duela bermatu.

Feminismoaren erradikaltasuna defendatzen du Angela Davisek. Feminismoari erasotzen diharduen olatu erreakzionario honen erdian, Davis bezalako erreferenteak ezinbesteko iparrorratz dira. Beldurrak menderatuko gintuela uste zuten eta horixe sinetsarazi nahi izan digute. Elkartasuna elikatu dugu feminismoaren eskutik, gizartea eraldatzeko tresna ezinbestekoa dela jakin badakigulako. Bakoitza bere buruari begira nahi gaituzten honetan, indibidualista eta berekoi, ekintzarik erradikal eta askatzaileena da ondokoaren eskutik injustizia borrokatzea. Elkarrekintzak sortzen duelako sarea, baita transmisiorako haria ere.

Emakume sufragistak altxatu izan ez balira, boto eskubidea gizonen kontua izango litzateke bakarrik. Rosa Parks ez balitz autobuseko eserlekuan irmo gelditu, bere lekua gizon txuri batek hartuko zukeen, eta legedia arrazista iraunarazi. Abortisten borrokarik gabe, eskubide sexual eta erreproduktiboak kolokan egongo lirateke. Emakumeen lan eskubideen inguruko mobilizaziorik ezean edota zaintzari buruzko eztabaidarik gabe, lau hormen artean ezkutatutako zapalkuntzak indarrean jarraituko luke. Giza eskubideen aldeko aldarri sakona da feminismoak egiten duena, egunero, autodefentsa eta gaitzespen soziala indarkeria matxistaren kontrako erresistentziaren ikur bihurtuz.

Egunero eta komunitatean ondutako mugimendua kalean izango da gaur ere, balore askatzaileak zabaltzen, belaunaldien arteko transmisio lana egiten. Bihar arituko den bezalaxe. Gizartea behingoz esna dadin.