Oliba olio birjina estra %69,3 garestitu da batez beste supermerkatuetan 2023an, Facua-Consumidores en Accion erakundeak Estatu espainiarreko supermerkatuetan salgai dauden 18 markari buruz egindako ikerketaren datuen arabera.

Zehazki, kontsumitzaileen erakundeak adierazi du azterketa horrek erakusten duela, supermerkatuetako fabrikatzaileek eta kateek ematen dituzten argudioen aurka, igoera ez dela soilik jatorrizko produktua garestitzearen ondorio. Horrela, azken urtean, salmenta puntuetako prezio igoerak jatorrian baino handiagoak izan dira, litroko 2,54 euro artekoak kasu batzuetan.

Azterketaren arabera, oliba olio birjina estraren igoerarik handiena Carrefourrek izan du, aztertutako hamabi produktuen %75,8ko batez bestekoarekin; ondoren, Alcampo dago, %73,9ko garestitzearekin analisian jasotako 15 olioen artean; Eroskik, berriz, %71,3ko batez besteko igoera izan du zazpi produkturen artean.

Hipercorren 12 olio birjina estra aztertu dituzte eta, Facuaren arabera, %69,2ko igoera izan du azken urtean; Dia-n, berriz, %68,2koa izan da, 11 produktuko lagin batean. Mercadonan, batez besteko garestitzea %57,3koa izan da.

Hala, azken urtean izan den igoera nabarmenena Eroskiko Coosur Hojiblanca markako litroan antzeman da, %158,8 igo baita prezioa, 2023ko urtarrileko 5,69 euroko eskaintzatik 2024ko urtarrileko 14,5 eurora.

Bigarren igoerarik handiena Alcampoko Carbonellen bost litroko ontzian izan zen: 25,72 eurotik 60,68 eurora igaro zen urtebetean; hau da, %136 garestiago. Hirugarren postuan Alcampon ere salgai dagoen Coosur Hojiblanca markako litroaren %114,2ko igoera dago. Urte hasieran, 5,70 euroan saltzetik 12,21 euroan saltzera; alegia, litroa 6,51 euro garestitu da.

Azterlan honetan 18 marka hartu dira kontuan, hala nola Hacendado, Casa Juncal, Coosur, La Española, Dcoop, Hojiblanca, Carbonell, Oro de Genave, Jaencoop, Almazara del Olivar, Oleoestepa, El Corte Ingles, Alcampo, Maestros de Hojiblanca, Koipe, Eroski, Ybarra eta Carrefour. Mercadonan, Dian, Hipercorren, Alcampon, Eroskin eta Carrefourren salgai daude.

IKERTZEKO ESKAERA MADRILI

Txosten horren emaitzen ondoren, Facuak berriro eskatu dio Pablo Bustinduyk zuzentzen duen Eskubide Sozialen, Kontsumoaren eta 2030 Agendaren Ministerio espainolari ikerketa bat abiatzeko, ustez oliba olioan eta BEZaren jaitsierak eragindako beste elikagai askotan gertatzen ari diren «mozkin marjinen legez kanpoko gehikuntzei» buruz; izan ere, neurri hori ezartzen duen lege-dekretuak (2024ko erdialdera arte luzatuta) marjinen igoerak debekatzen ditu.

Horrela, analisiaren arabera, oliba olio birjina estra litroko 2,54 euro garestitu da 2023an, zergak aplikatu aurretik. Beraz, inkestatutako supermerkatuetan, oliba mota honen litroaren batez besteko prezioa 6,91 eurokoa izan zen 2023ko lehen hilabetean eta 12 eurokoa 2024ko urtarrilean.

Bestalde, litroaren jatorrizko batez besteko prezioa, Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioaren datuen arabera, 2023ko urtarrileko lehen astean 4,91 eurokoa izatetik 2023ko abenduaren 10etik 17rako astean 7,45 eurokoa izatera igaro zen (BEZik gabe), argitaratutako azken datuen arabera.

Facuak azpimarratu duenez, zifra horiek kontuan hartuta, plastikozko botilako oliba olio birjina estraren batez besteko igoera (litro batekoa) %73,6koa izan da azken urtean (%69,3, formatu guztiak kontuan hartuta), eta jatorrian, berriz, %51,7koa.