Arabako Foru Aldundiak kuadrilletako emakumeen memoria historikoa berreskuratu du argitalpen batean. ‘Arabako Emakumeen Aztarnak Historian’ lanak Trebiñuko emakume ehiztari-biltzaileen istorioak, Alaizako erditze-erritoak, Arabako Mendialdeko seroroei buruzkoak, Aramaioko erditze-leinuak, Bastidako maistra errepublikarrenak, Laudioko industriako langileenak eta Añanako gatz-lantegien ingurukoak biltzen ditu.

Iñaki Gurtubai Berdintasun, Euskara eta Gobernantza diputatuak eta Savina Lafita antropologo eta ikerketa feministetan adituak aurkeztu dute foru erakundean egindako prentsaurrekoan.

Gurtubaik nabarmendu du helburua «herrialdeko emakumeen memoria historikoa berreskuratzen laguntzea» dela, zehazki, Arabako landa-eremuko kuadrilletako emakumeena.

«Mendetan zehar, Arabako historia gizonezkoen ekarpenei lehentasuna ematen dien ikuspegi batekin kontatu da, emakumeen papera bigarren mailan utziz. Argitalpen honen bidez, Arabako emakumeek historian zehar egindako ekarpenak berreskuratu eta nabarmendu nahi ditugu, eta, aldi berean, agerian utzi nahi ditugu emakume horiek bigarren mailako eginkizunean utzi dituzten desberdintasunak» azaldu du adituak.

Proiektua ‘Arabako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako V. Foru Plana 2022-2026’ agiriaren esparruan sortu zen, gizartean emakumerik ez egoteari heltzeko eta kontakizun inklusiboagoa eraikitzeko helburuarekin.

«Ezagutzen dugun historiaren ikuspegia partziala da. Emakumeen lorpenak eta borrokak ezkutatzeaz gain, iraganari buruz dugun pertzepzioa desitxuratzen du eta emakumeak gizartean baloratzeko modua baldintzatzen duten estereotipoak indartzen ditu», adierazi du Gurtubaik.

Azterlanak balio izan du «Arabako kuadrilla bakoitzean emakumeek bizitza sozial, ekonomiko eta kulturaleko hainbat eremutan duten eragina islatzen duten une eta figura giltzarriak identifikatzeko».

Hala, lanak historiaurretik gaur egunera arteko honako ibilbide historikoak errepasatuko ditu: Trebiñuko enklabeko emakume ehiztari-biltzaileak; Erdi Aroko damak eta Alaizako erditze-erritoak; Behe Erdi Aroko Arabako Mendialdeko serorak, freilak eta beatak; Aramaioko erditze-leinuak; Bastidako maistra errepublikarrak; Laudioko industriako langileak, eta Añanako Gatz Haraneko gatz-lantegiak.

Lafitak azpimarratu duenez, garrantzitsua da «iraganeko emakumeei ahotsa ematea, une bakoitzean dauden genero-desberdintasunak kontuan hartuko dituen begirada batekin; izan ere, historia osatuagoa, errealagoa eta bidezkoagoa berreraikitzea ahalbidetzen du, egungo eta etorkizuneko belaunaldiak inspiratzeaz gain, beti gizartearen eraikuntzan aktiboki parte hartu dutela erakutsiz, eta genero-desberdintasuna ez dela zerbait naturala, historikoki eraikia baizik».

Argitalpena osatzen duten fitxa historikoak komikiekin eta ikus-entzunezko materialekin osatzen dira, memoria ariketa erakargarriagoa eta inklusiboagoa izan dadin, Arabako emakumeen ondarea pertsona guztiek ezagutu eta baloratu ahal izatea bermatzeko.

Hain zuzen ere, memoria historikoaren berreskuratze hori izango da Arabako Foru Aldundiak Emakumeen Nazioarteko Eguna dela-eta egingo duen Arabako emakumeen omenezko ekitaldi instituzionalaren ardatz nagusia.

Martxoaren 6an Artium Museoan egingo den ekitaldian, omenaldia egingo zaie oinordekoak diren edo legatua jaso duten zazpi emakumeri.