Udaberria euskaltegiak 50. urteurrena ospatuko du aurten, Gasteizen euskara irakatsi, transmititu eta sustatzeko bost hamarkadako ibilbidea. 1976ko abenduan hasi zen, euskararen berreskurapenarekin eta hedapenarekin konprometitutako pertsona-talde batek bultzatutako ekimen txiki gisa, eta egun, Arabako helduen euskalduntzearen erreferenteetako bat bihurtu da.

Udaberria euskaltegiak gaur egungoaren oso bestelako testuinguru batean eman zituen lehen urratsak. Ikasle-talde txikiak koordinatuz hasi ziren eskolak, ikastetxeek, parrokiek eta beste erakunde batzuek utzitako espazioetan. Aldi berean, proiektuak bere lehen egoitza ireki zuen Uruguai kaleko 9. zenbakian, eta bertan helduen eta haurren taldeak antolatzen hasi zen.

1976-1977 ikasturtearen amaieran, proiektuak bederatzi irakasle eta 90 ikasle inguru zituen. Ekimen horren atzean Jose Carrera, Izaskun Arrue, Mertxe Oinatibia, Inazio Oinatibia, Maria Teresa Urrestarazu, Andoni Urrestarazu eta Maria Jesus Aranguren egon ziren, eta proiektua «ilusioz eta euskararekiko konpromiso sendoz» bultzatu zuten.

Hala gogoratu dute gaur egungo arduradunek ohar batean. Bertan azaldu dutenez, lehen urte haietako zailtasunak asko izan ziren. Hasierako mailetarako ia ez zegoen material didaktikorik, eta ikaskuntzaren zati handi bat oinarrizko gramatikan, material mekanografiatuetan eta ahozko transmisioan oinarritzen zen. Irakasleen lana borondatezkoa zen hein handi batean, eta eskoletarako erabiltzen ziren espazioak doan lagatzen ziren.

Euskara eskolez gain, Udaberria euskaltegia hainbat ikastetxerekin aritu zen elkarlanean. Besteak beste, euskarazko esamoldeak eta oinarrizko baliabideak ematen zizkien irakasleei, ikasgeletako eguneroko jardunean txertatzeko, eta horrela, hizkuntzaren eguneroko presentziari laguntzen zion.

30.000 ikasle inguru mende erdian

50 urte hauetan 30.000 pertsona inguru igaro dira Udaberria euskaltegiko geletatik eta 200 irakasle inguru izan dira irakasle taldean.

Gaur egun, euskaltegiak 900 eta 1.000 ikasle artean ditu, 30 profesionaleko plantilla eta maila guztietako prestakuntza eskaintza, A1 eta C2 artekoa. 1994-1995 ikasturteaz geroztik, Urduñan ere garatzen du bere jarduera, herriko Udalaren eta HABEren arteko akordio bati esker.

Helduen euskalduntzean erreferentziazko zentroetako bat izateaz gain, Udaberriak badu berezitasun bat Gasteizen: zortzi urtetik gorako haurrei euskara irakasten dien euskaltegi bakarra da.

Bertako ikasgeletatik milaka pertsona pasa dira, hainbat profiletakoak: futbolariak, musikariak, abeslariak, politikariak zein erakunde eta gizarte eremu ezberdinetako ordezkariak. Era berean, euskal kulturako figura nabarmenak izan dira irakasle hamarkada hauetan zehar: Patxi Zubizarreta idazlea, Mikel Urdangarin abeslaria, Iñaki Ortiz de Villalba musikaria, eta Elena Martinez de Madina Euskaltzaindiako kidea, besteak beste.

Euskal kulturako figura nabarmenak izan dira irakasle hamarkada hauetan zehar: Patxi Zubizarreta, Mikel Urdangarin, Iñaki Ortiz de Villalba,eta Elena Martinez de Madina, besteak beste

Errealitate berria

Ikasleen profilak ere bilakaera izan du urteen poderioz. Hasieran, jende asko hurbiltzen zen euskarara bere kultur nortasunaren zati garrantzitsu bat berreskuratu edo indartzeko asmoz; gaur egun, ordea, askotariko helburuak daude elkarrekin. Azken urteotan, gainera, beste herrialde batzuetatik etorritako ikasleen kopurua handitu egin da, eta euskal gizartean integratzeko eta parte hartzeko beste bide bat aurkitu dute euskaraz.

Errealitate berri horiei erantzuteko, Udaberriak komunikazio metodologiak, aurrez aurreko prestakuntza eta online prestakuntza txertatu ditu, baita ikaskuntza egungo beharretara egokitzeko aukera ematen duten tresna digitalak ere.

«50 urte betetzea oroitzapen-data bat lortzea baino askoz gehiago da; euskararen irakaskuntzari, transmisioari eta normalizazioari lotutako ibilbidea finkatzea adierazten du», nabarmendu du Rakel Larrazabal Udaberria euskaltegiko zuzendariak.

Erakundeak etorkizunari begira ere egingo dio aurre efemeride honi. Bere erronka nagusien artean daude euskara belaunaldi berriei hurbiltzen jarraitzea, euskara ikasgeletatik haratago erabiltzea sustatzea eta topaguneak eraikitzen jarraitzea, hizkuntzak, kulturak eta komunitateak eskutik helduta aurrera egiten jarrai dezaten.

Hurrengo ikastaroetarako matrikula irekia

Urteurren honekin batera, udako ikastaro trinkoetarako (uztaila eta iraila) eta 2026-2027 ikasturterako matrikula zabalik mantentzen du Udaberria euskaltegiak.

Berritasunen artean, ‘Euskara Bonua’ programa jarriko da martxan, HABEk bultzatutako laguntza berria: lau urtez A1 mailatik B1 mailara euskara ikastea ahalbidetuko du, 120 euroko hasierako ekarpenaren bidez eta programak ezarritako mugen barruan.

Mende erdiko historiaren ondoren, etorkizunari begira jarraitzen du Udaberria euskaltegiak, 1976an hasi zuen helburu berarekin: «Euskara gizartean bizirik, erabilgarri eta presente izaten jarraitzea».