Eguzki-lore forma izango du Donostiako Bretxako plaza berriak
Donostiako Bretxako plaza berrirako eguzki-lore formako diseinua proposatu du Udalak, «inguruko pertsonen topaleku» izan dadin. Javier Zubiria arkitektoa ari da proiektua lantzen, inguruko eragileekin.
Donostiako Udalak Bretxako plaza berrirako «proposamen aurreratua» aurkeztu du astearte honetan. Eguzki-lore formako diseinua du, eta Javier Zubiria arkitekto donostiarra ari da proiektua lantzen, inguruko eragileekin.
Jon Insausti alkateak agerraldi batean azaldu duenez, «ondo definitutako hiru irizpidetan» oinarritu dira proposamen hori egiteko: «Lehenengoa da Alde Zaharra bizileku bat dela, ez ekitaldiak hartzeko toki bat, eta plazak ideia hori islatu behar du. Hiri osoarentzat izango da, baina batez ere auzoarentzat».
Bigarrena da plaza horrek «topaleku bat» izan behar duela. «Leku horretan azoka bat dago, joan-etorriak daude, eta plazak elkartzeko tokia izan behar du», adierazi du.
Eta hirugarren irizpidea, honakoa: «Arima eta nortasuna dituen tokia izan behar da. Leku ikonikoa da, Alde Zaharrera sartzeko atea, eta arkitektura berezia izan behar du. Horregatik, Alde Zaharreko arkitekto gazte batengana jo dugu, begirada lokala eta aldi berean mundura irekia duena».
Javier Zubiria arkitektoak, zU-studioko arkitekto fundatzaileak, diseinatu du gune hori, eta plaza publikoa eguzki-lore handi bihurtzea proposatu du, «Alde Zaharra eta hiri osoa babesteko eta, aldi berean, ingurune osoa lotzeko».
Alkateak esan duenez, proposamena inguruko bizilagunekin, merkatariekin eta beste eragile batzuekin partekatu da, eta haiekin batera landu da behin betiko proiektuari amaiera emateko ekarpenak egin zitzaten. Hala, planteamendu hori «Alde Zaharreko bizilagunek denbora luzez transmititutako sentimendua jaso ondoren» egin da.
«Arnasa hartuko duen gunea»
Bretxako plazan azken urteetan egin diren esku-hartzeetan ez bezala (horietan bolumen berriak gehitzea erabaki zen), kasu honetan arnasa hartuko duen eta hiri espazioa ospatuko duen gune bat eraikitzea bilatu da.
Hala, eguzki-lorearen bidez, plazara lau izkinetatik sar daiteke, «beste euskal ikur bati keinu bat eginez, lauburua, non lau buruek lau elementuak adierazten dituzten: sua, ura, airea eta lurra. Horrela, batasun eta identitate esanahia ematen zaio euskal kulturaren barruan», azaldu du Insaustik.
Bi diagonalek eta plazako lau sarrerek plazaren inguruko kaleak lotuko dituzte, plazaren perimetroa eta erdialdea bereiziz. Perimetroan zamalanak egin ahal izango dira, eta erdialdea, berriz, lasaitasun une bat bizi nahi duten edo plaza zeharkatu nahi duten pertsonek soilik erabili ahal izango dute.
Horrela, ingurunea «oasi moduko bat» bihurtuko da hirian, «landaretzaz inguratua, tipologia desberdineko banku ugarirekin, baina irisgarriak pertsonek erabiltzeko erraztasuna izan dezaten».
Egitasmoak eskultura banku zentral bat aurreikusten du lorearen gailur gisa, «banaka, taldeka, inguruko pertsonekin, eserita edo etzanda gozatzeko, lasaitasun uneak edukitzeko eta abarrekin elkarrizketa berriak hastea ekarriko duena gogora». Banku tipologia berri horrek «hainbat interakzio mota ahalbidetzen ditu, pertsonek espazio publikoan kalitate denbora igaro dezaten».
Insaustik nabarmendu duenez, plaza bere egunerokotasunean biziko dutenentzat pentsatua izan da, «baina malgutasunean eta moldagarritasunean ere pentsatu da». Bere ezaugarri zirkularrak eta geometria organikoa direla eta, «espazio paregabea» eskainiko du hainbat formatan bizitzeko.