Duela hamaika urte baino gehiago, Javier Beaskoetxeak lurrarekiko apustua egitea erabaki zuen. Horren ondorioz, tomate, letxuga eta loreen artean jaio zen Ortuberri, Iurretako San Marko auzoan. Hasieran, baratzeko landareak ereiteari ekin zion, baina laster konturatu zen loreak zirela jendearen gogokoenak, hobekien saltzen zirenak. Urte gutxiren buruan, beraz, barazkiak alde batera utzi eta apaingarri-landareetan espezializatu zen. Gaur bere ustiategiak 10.000 m2-ko azalera dauka, horietako 1.000 m2 berokuntza eta ureztapen automatikoa dituzten negutegiak direla.

Orain data seinalatuetarako lore-zentroak ditu bere produktu nagusi. Domu Santu eguna hurbiltzen dagoelarik, enkarguak etengabe heltzen zaizkio, eta Javierrek jo eta ke dihardu bezeroen beharrak asetzeko.

Horrez gain, Ortuberrik lorategien mantenua, zuhaitz-inausketa, sastraka kentzea eta nekazaritza aholkularitza bezalako zerbitzuak ere eskaintzen ditu. Egokitu edo hil, dio esaera zaharrak, eta berak lehenengo aukera hartu du.

Garai berrietara egokitzeko, Ortuberrik online salmenta ere badauka, baina Javierrek ohiko merkatu tradizionala du oraindik diru-iturri nagusia. Astero hiru azokatara joaten da Bizkaia aldean: ostegunetan, Markinara; ostiraletan, Elorriora; eta, igandeetan, Bilboko Areatzako tingladuetara.

Eskaintza tokiaren eta urtaroaren arabera osatzen du, baina hurbiltasuna, arreta eta kalitatea ez dira inoiz falta.

Ortuberriren lanak sari ugari merezi izan ditu. Besteak beste, bost urtez jarraian, Gernikako Azken Asteleheneko lore eta landare txapelketa irabazi du. Ekitaldi hau, Euskal Herriko nekazaritza egutegiko garrantzitsuenetakoa izateaz gain, tradizioa, memoria eta elkargunea ere bada. Jendea paseoan etortzen da, patxadan hitz egitera, lagunekin elkartzera eta basoerdi bat konpainia onean edatera. «Egun oso berezia da eta, gehiegi saltzen ez badugu ere, erakusleiho paregabea da guretzat. Ezagutu egiten gaituzte, gure produktuak ikusten dituzte, eta gero itzuli egiten dira. Batzuk gure bila etortzen dira beste leku batzuetan». dio .

Lehen urteetako ilusio hura pixka bat epeldu dela aitortu digu Javierrek. «Hasieran, irabazteak egundoko emozioa ematen zidan: lehiakortasuna, urduritasuna, harrotasuna...» Baina, urtetik urtera, parte hartzea gutxitzen ari da. Iaz ez zen inor gehiago aurkeztu lore txapelketara. Ulertzekoa omen da: lan asko eskatzen du. Horrek biziki tristatzen du: «Beste inoren ezean, sariek eta azokek beren zentzua galtzen dute».

EGUTEGIA BERRIKUSTEKO ORDUA

Edonola ere, asteroko merkatuak ez dira hiltzen ari. «Bilbon, igandeetan asko saltzen dugu, batez ere gazteei. Arazoa ez da interes falta, ordutegiak baizik. Astelehen goizetan nor joan daiteke merkatura? Lanik egiten ez duena bakarrik», berresten du. Ohiturak aldatu dira, baina merkatuek antzinako egutegiari lotuta jarraitzen dute. Horrek bezeroak uxatzen ditu. Bada gure produktuak erosteko prest dagoen jendea, baina guregana gerturatzeko astirik ez dute: bulego ordutegiko langileak, astelehenetik ostiralera kanpoan lan egiten dutenak...

Egutegia berrikusteko garaia heldu da akaso. Merkatuak ez dira zaharkituta geratu, baina gure bizimodua ikaragarri aldatu da. Agian ez dago loreak eta barazkiak aldatzeko beharrik, bezeroei eskaintzeko modua baizik. Merkatua salmenta leku hutsa baino zerbait gehiago da: komunitatea, historia, gertutasuna... iragana eta etorkizuna lotzen dituen esparru magiko bat. Nork daki: egutegiak eta ordutegiak birplanteatzea izan ote daiteke gure merkatuak bizirik mantentzeko gakoa?