Haritu Elkarlaguntza Sareak bere bosgarren urteurrena ospatzen du elkarkidetza eta elkarlaguntza antolatuz erresistentzia praktiketan, sistema menderatzailearen logikak zalantzan jarriz eta gaindituz, komunitatearen eraikuntza bultzatuz, logika indibidualisten aurrean komuna dena zaindu, elikatu eta sostengatzen duten sareen bidez.

Ibilbide honetan, Harituk modu kolektiboan jorratu ditu oinarrizko premien inguruko gaiak, hala nola etxebizitza eta elikadura. Elikagaien autoekoizpenaren adarretik sortu da orain kudeatzen dugun olibondo zelai bat kolektibizatzearen aldeko apustua. Urrats honen helburua proiektuaren autonomia materiala sendotzea eta lan komunaren fruitua komunitatera osorik itzuliko dela bermatzea da.

Nekazaritza industria eredu nagusiak errentagarritasun ekonomikoa lehenesten du gure bizitzaren eta bizi garen ekosistemaren osasunaren gainetik, desberdintasun sakonak eta ingurumen suntsipen sistematikoa sortuz. Nafarroan, biztanleriaren zati handi eta gero eta handiago batek elikadura eskuratzeko duen zailtasunaren lekuko gara; baita lurra eskuratzeko zailtasun handiagoaren lekuko ere; eta nekazaritzako lanaren prekarizazioaren lekuko. Bestalde, lurraldearen zati handi batek nekazaritzako industriari lotutako kutsadura jasaten du. Eta beste problematika batzuk, hala nola nekazaritza lurzoruaren higadura edo biodibertsitatearen galera. Ondorio ekologiko latzak ez ezik, bizi bitartekoen narriadura ere badakarte, lurraldean elikagaiak ekoizteko gaitasuna arriskuan jarriz.

Era berean, egungo nekazaritza industriaren ereduak kontrolatzen ez duten merkatu globalaren faila, krisi eta hausturen eraginpean dauden mendeko lurraldeak eta gizarteak sortzen ditu. Ekoizpena korporazio handien eskuetan kontzentratzen denean eta esportaziorako laboreak lehenesten direnean, komunitateek autonomia galtzen dute beren bizitzari eusten dioten oinarrizko baliabideekiko: lurra, ura eta elikagaiak.

Eredu honen aurrean, lurrarekin eta elikagaien ekoizpenarekin estuki lotutako komunitateak eraikitzeko beharra sortzen da, haien elikadura eta bizitzeko bitartekoak lortzeko prozesuen gaineko kontrola berreskuratzeko gai direnak. Norbere ekonomia soilik indartzen ez duten komunitateak behar ditugu, ekoizpena lurraldearen ziklo ekologiko eta sozialekin konektatzen dutenak, kanpo intsumoekiko dependentzia murriztuz eta erresilientzia eta elkartasun sareak sortuz esplotazioaren, ekozidioaren eta merkatu globalaren krisien aurrean. Horrela autonomia, lankidetza eta birsorkuntza ekologikoa lehenetsiko dira.

Gogoeta hau ez da abstraktua guretzat: bost urte daramatzagu jarduera agroekologiko, interkultural eta solidarioak antolatzen, baita, jarduten dugun bitartean, loturak sortzen eta komunitatea eraikitzen ere. Aurten, beste urrats bat egin dugu: kanpoko jabeekin egindako akordioen mende egoteari uzten diogu, eta Artazuko olibadiaren jabetza kolektibizatzearen alde egiten dugu. Egitura kolektiboen bidez bakarrik berma daiteke elikagaien ekoizpenak komunitatearentzat balio izatea, kanpoko interesentzat beharrean. Egitura hauetan, helburu komunak banakako edo merkataritzako logiken gainetik daude. Nahiz eta badakigun horrek berez ez dituela nekazaritzako industria sistema eta dauden botere egiturak eraitsiko, alternatibak eraikitzeko beharrezko oinarrietako batzuk finkatzen ditu, lurrarekin eta elkarrekiko konfiantza sendotzen duten ekoizpen praktikekin konektatuz.

Elkarlaguntza logika horien barruan, dohaintza kanpaina bat abiarazi genuen, non dohaintza egiten dutenen ekarpenek, olibadiaren kolektibizazioa finantzatzen laguntzeaz gain, proiektuan parte hartzeko modu zehatz bihurtzen diren, elkartasuna sendotuz. Ekarpen bakoitza, txikia izanik ere, lan kolektiboarekin bat egiten duen ekintza politikoa da, laguntza materiala, konpromisoa eta praktikak lotuz, sistema menderatzailearen eta mendekotasun eta desberdintasun logiken aurrean alternatiba errealak probatzeko aukera ematen digutenak.

Izan ere, Harituren bosgarren urteurrena ospatzea hau ere bada: ateak irekitzen jarraitzea, kolektiboa zabaltzea eta hurbiltzen den esku bakoitza errealitatea eraldatzeko tresna bihurtzea. Beti dago lekua ekimen desberdinetan etxebizitza eskubidea defendatzen, baratzeetan eta olibadietan, edo komunitatea eraikitzen laguntzen duen ororentzat. Indibidualismoaren, isolamenduaren eta etsipenaren aurrean, antolaketa eta elkarlaguntza bultzatzen dugu.