Israelgo Armadak gutxienez 30 pertsona hil zituen -gehienak haurrak eta emakumeak- Gaza hiriko Shujaya auzoan egindako sarraski batean, Hamaseko agintari bat harrapatu nahi zuela esanez. Erasoak, gainera, 60 zauritu baino gehiago eta desagertu batzuk utzi zituen.

Erreskate taldeak giza hondakin pila bat berreskuratu eta identifikatzen saiatu ziren, baina beharrezko ekipamendurik gabe egin behar izan zuten, Israelek Zerrendan oinarrizko hornidurak blokeatzen baititu.

Babes Zibilak adierazi zuen zaurituen artean zenbaitek erredurak eta anputazioak zituztela, eta salatu zuen Israelgo armadak erasoan «nahita» eragin zituela «martiri ahalik gehien».

Hainbat misilek lau solairuko eraikin bat eta desplazatuen kanpindendak zeuden ingurua jo zuten.

«Zatiek norabide guztietan hegan egin zuten (...) Jende ikaratuaren oihuak entzun genitzakeen», kontatu zuen 26 urteko Ayub Salimek, gorputz mutilatuen eta hondakinen azpian lurperatutako beste batzuen «eszena beldurgarri bat» deskribatuz.

«Eraikinak pertsona asko hartu zituen, han salbu zeudela uste zutenak. Bere buruen gainean lehertu zen», adierazi zuen. Erasoaren unean haur batzuk barruan jolasten ari ziren. Erasoaren helburua etxea izan zen eta inguru osoa suntsitu zuen.

«Emakume gazteek eta nerabeek hondakinen azpian jarraitzen dute. Nire eraikinaren azpian bakarrik badira lau gorpu», ohartarazi zuen Sanaa Rayabek, Koran irakasleak, eta erasoaren ondoren «odolaren, gorputz adarren eta hondakinen» gainean nola ibili zen azaldu zuen.

Sanaa eta beste bizilagun batzuk Babes Zibileko erreskatatzaileei laguntzen ari ziren, beren etxeetan harrapatu zituztenen artean gorpuak eta bizirik zeudenak aurki zitzaten, harrien eta hautsaren artean. «Ez ziguten abisatu. Esan zuten kale hori ez zegoela ebakuazio eremuaren barruan», salatu zuen emakumeak. Hitz egiten zuen bitartean, oihu bat altxatu zen jendetzaren artean, eta orduan erreskatatzaileek haur baten gorpua altxatu zuten hondakinen artetik. Gizon batek manta batean bildu zuen eta, buruko zauri bat lotu ostean, anbulantzia batera eraman zuen berehala, Al Ahli ospitalera bidean, Gaza hirian hori ere.

Sanaak adierazi zuen Israelek erasotako eremua bizitegi-etxadi bat dela, 20 etxebizitza baino gehiago zituena. Erakunde humanitario batek eraiki zuen, Israelek 2023ko urrian hasitako erasoa baino lau hilabete lehenago.

Gazako Gobernuak gaitzetsi egin zuen erasoa, «genozidio ekintza latz eta okerrenetako bat» eta «nazioarteko komunitatearen kontzientziaren orban bat» delakoan.

HAMASEN AITZAKIA

Israelgo Armadak azaldu zuen operazio horretan «Hamaseko terrorista bati» eraso ziola, haren nortasuna zehaztu gabe.

Baina aitzakia ohikoa da zibilen kontrako sarraski guztietan. 2023ko urriaren 23tik ofizialki erregistratutako 50.850 hildakoetatik (70.000 baino gehiago izan daitezkeela kalkulatzen da) 17.000 baino gehiago haurrak izateak erakusten du sarraskien bereizketarik eza. Izan ere, Israelek Inteligentzia Artifizialeko sistemak erabiltzen ditu, hala nola Lavender, Where is Daddy? edo The Gospel izenekoak.

Sistema horrek parametro onargarritzat hartzen du Hamaseko edo Jihad Islamikoko kide bakoitzeko ehundik gora zibil hiltzea bonbardaketan, eta horrek hainbat eraikini eragin ohi die. Sistema etxeetan eta gauez erasotzeko diseinatuta dago, eta horrek ustezko helburuaren senideak eta bizilagunak hiltzeko probabilitatea handitzen du.

Gainera, Armadak ez du denborarik galtzen programen akatsen marjina aztertzeko. Hala, 300 zibil hil zituen, Hamaseko komandante bat akabatzearren, joan den urrian.

Modu horretan, «Hamasekin amaitzeko» helburua palestinarrak Gazatik behin betiko kanporatzera zabaldu du Israelek, Gobernuak eta haren aliatu estatubatuarrak argi eta garbi aitortu duten plana. Eta Gazaren ondoren, gauza bera egin Zisjordaniarekin.

SARRASKIA EDO KANPORATZEA

Zibilen hilketa masiboarekin batera, Israelek herritarrak etengabe lekualdatzea behartzen ditu, eta gero horiek ere bonbardatu egiten ditu izua sortzeko.

Izan ere, Hamasen aitzakiaz egindako zibilen erasoak izua sortu nahi du, palestinarrak heriotza edo deportazioaren artean alternatibarik ez dutela onartzera behartzeko. «Lishbor et haneshama» (palestinarren «arima haustea»), Federico Donnerrek laburbiltzen du, sionista konbentzitua izatetik okupazioa eta apartheid-a salatzera igaro den Argentinako Rosarioko unibertsitateko irakasleak.

Ospitaleak, errefuxiatu eremuak, karabanak, Nazio Batuen Erakundeko eskolak, meskitak edo elizak erasotzeko, Israelek argudiatzen du Hamasek biztanleria zibila giza ezkutu gisa erabiltzen duela. Baina 18 hilabetez etengabeko bonbardaketetan ez du inoiz frogatu.

Aldiz, Israelgo Armada izan da palestinarrak giza ezkutu gisa erabili dituena bere erasoaldietan, ospitaleak base militar gisa erabili dituena, burua moztu eta haurtxoak erre dituena... eta erresistentzia palestinarraren aurkako akusazio bakoitza bere krimenen aitorpen bihurtu du.

DENAK DIRA HAMAS

Aldi berean, «dena Hamas da» argudioa erabiltzen du: kazetariak eta medikuak, Ilargi Erdi Gorria, Babes Zibileko kideak edo NBEko agentziak. Azken buruan, militarrek eta Israelgo agintariek diote bonbardatutako zibilak, haurrak barne, haien heriotzaren erantzuleak direla, ez baitzuten beste buruzagitza politikorik aukeratu.

Hortik dator eraikin osoak suntsitzen dituzten tona askoko jaurtigaiak erabiltzea edo soldaduek zibilei ausaz tiro egitea ahalbidetzen duen gizatasuna galtzea.

Etxebizitzen ia %92, eskolen %80, laboreen %68, errepideen %68 suntsituta, ospitale gutxi batzuk bakarrik martxan utzita, eta gosea eta ura gerra arma gisa erabiliz, Israelek argi uzten du bere gerraren helburua ez dela Hamas.

Ezinezkoa da jakitea erresistentzia palestinarreko taldeetako zenbat militante hil dituen. Israelgo ikerketen arabera, biktimen %61 zibilak dira, baina beste kalkulu batzuek %80ra igotzen dituzte, eta edozein kasutan ehuneko horrek Bigarren Mundu Gerran ezagututakoa ere gainditzen du.

Hamas «terrorista» izendatu zuten Israelek, AEBk eta Europako Batasunak, Palestinan irabazi zituen hauteskundeak ez onartzea erabaki ondoren.

Seinalatze horren ondorioz, zilegi izan zaie «helburu militartzat» hartzea, eta haren kideak erail ahal izan dituzte, Israelen eta haren aliatuen begietara krimena izan gabe. Eta haiekin batera, edozein palestinar.

Irán solo negociará su programa nuclear

Irán asegura solo negociará la naturaleza pacífica de su programa nuclear en las conversaciones del sábado con EEUU en Omán, como ocurrió en el acuerdo de 2015, lo que dejaría fuera cuestiones como la fabricación de misiles o el apoyo de Teherán a grupos regionales como los huthíes o Hizbulah. «La cuestión nuclear, en el sentido de aclarar y brindar garantías sobre la naturaleza pacífica del programa nuclear de Irán a cambio del levantamiento de las sanciones represivas, es el único tema en discusión», dijo el ministro iraní de Exteriores, Abas Araqchi. «Si su demanda es que Irán no obtenga armas nucleares, esa demanda se puede estudiar. Pero si tienen otros objetivos en mente, no los lograrán», añadió.

El presidente de EEUU, Donald Trump, fue el responsable de romper el acuerdo de 2015 firmado entre Irán y seis potencias, asegurando que el nuevo será «mucho más duro». A la negociación acude además con la poco velada amenaza de un ataque contra el país persa. El consejero de Seguridad Nacional estadounidense, Mike Waltz, afirmó el mes pasado que buscan el «completo desmantelamiento» del programa nuclear iraní. GARA

Más apoyo a la anexión del Sahara

El Ministerio de Exteriores de la República Árabe Saharaui Democrática y el Frente Polisario mostraron su «decepción» con EEUU, que reafirmó su alianza con Marruecos y su apoyo a la anexión del Sahara Occidental, ya que implica avalar una «ocupación ilegal» y contradecir principios básicos del derecho internacional. El martes, el secretario de Estado estadounidense, Marco Rubio, en una reunión con el ministro de Exteriores marroquí, Nasser Burita, reiteró «la soberanía marroquí sobre el Sahara Occidental» y defendió que el plan de autonomía presentado por el rey Mohamed VI en 2007 es el «único marco» posible para resolver la disputa, en contra del derecho de autodeterminación reconocido por la ONU.

El Polisario denunció la clara parcialidad de la Administración Trump y señaló que «la cuestión saharaui no puede abordarse fuera del marco de la legalidad internacional basada en la sacralidad del principio del derecho del pueblo saharaui a la autodeterminación, la independencia y la soberanía».

Por otra parte, el Gobierno saharaui rechazó cualquier potencial vínculo entre la disputa en torno al Sahara Occidental con «posiciones o alianzas relacionadas con otras cuestiones», en alusión a la normalización de las relaciones entre Marruecos e Israel que avala a la vez la ocupación de Palestina. A cambio del apoyo estadounidense a sus posiciones, Marruecos aceptó normalizar sus relaciones con Israel, en el marco de los llamados Acuerdos de Abraham. El apoyo a la anexión que supone el plan de autonomía también ha llegado desde los Gobiernos español y francés.

Argelia lamentó la reafirmación de la posición de EEUU alineada con Marruecos y subrayó que la cuestión «forma parte de un proceso de descolonización inacabado y de un derecho a la autodeterminación no realizado». GARA