Joan den mendeko 30eko hamarkadan, Aralar Euskal Herriko lehendabiziko eskiatzaileen bilgune handienetako bat bihurtu zen, Tolosako Eski Kluba bezalako taldeek bultzatuta. Tolosako Eski Kluba bene-benetako aitzindaria izan zen Euskal Herrian kirol honen antolaketa eta hedatze prozesua bultzatzen. Tolosatik neguko asteburu guztietan abiatzen ziren zaletu taldeak Aralarrera, hala moduzko materialez hornituta Gipuzkoa eta Nafarroa arteko gailurretara igotzen zirenak bertako zeharkaldi ospetsuetan parte hartzeko, klubaren ekimenez. Zeharkaldi horiek, eskia ezagutarazteaz gain, gero eta parte-hartzaile gehiago erakarri zituen mendi-kultura sortu zuten gurean, mila izatetik hamar mila izatera igaro baitziren urte gutxi batzuetan. Parte-hartzaile horien artean, emakume eskiatzaileak ere nabarmentzen hasi ziren. Emakume horien presentziak, gutxiengoa izan arren, garai hartan oso ohikoa ez zen gizarte-irekiera sinbolizatzen zuen. Emakumeek ere txangoetan eta lehiaketetan parte hartu izanak aldaketa nabarmena erakusten zuen euskal kirolean. Horren erakusle, Ricardo Martinek 1935ean ateratako argazkian, Aralarren lehiatzen ari den emakume-talde bat agertzen da, tradizioz erabat maskulinoa zen ingurune batean emakumeek lortutako protagonismo goiztiarraren lekuko.